Danh sách trước một chuyến đi...

Trước khi đi đúng một ngày, tôi nhận được một tin gửi từ bạn tôi là Sơn:  nó chụp hình một danh sách lớp tôi, gồm 30 người, và chú thêm câu: Lớp 30 người nay triệu tập được 9 người!

Dưới đây là danh sách đó:

Rồi khi cùng ngồi trên xe, Sơn nhắc lại là hai người bị bỏ sót: một người (Nguyễn Hùng Cường?) do sau khi khám sức khóe trước khi vào học chính thức thì bị loại do thoái hóa hoàng điểm (cái này sai, vì Cường sau này mắt vẫn ok, có thi lại khác khoa, và học đến ra trường (tôi có may mắn gặp anh ta một lần)); và một người nữa là chị Xuân Châu Đốc (Nguyễn Ngọc Xuân), vị chi tổng số người của lớp Anh Văn Khóa 2 Đại Học Cần Thơ là 32 người!

Tôi vẫn không phát hiện ra hai thiếu sót này, có lẽ bạn bè lâu quá (gặp nhau lần đầu 1976!), mặc dù nay gặp lại có thể nhớ được, nhưng ngồi để kể lại tên họ từng người như Sơn tôi e là trí nhớ của tôi chào thua!

Khi về nhà sau chuyến đi, tôi chỉnh lại hình của danh sách này (Sơn ghi ra giấy rồi dùng điện thoại chụp lại nên hình méo mó, tôi dùng photoshop để kéo mấy góc ra để nó trông bình thường trở lại như ảnh trên). Và tôi cũng có danh sách bằng excel của riêng mình, do tôi ghi lại và lưu trong máy tính mình. Danh sách này được bổ sung cho đủ bởi những người còn sót trong danh sách Sơn (Xuân và Cường), nhưng tôi lại phát hiện Sơn ghi thiếu Dương Mõ, mặc dù trong chuyến đi này nhiều lần Tám có nhắc lại lần gặp Mõ ở nhà Khanh An Giang! Tôi có đưa một người của AVK6 (lớp tôi về học lại) lẫn vào danh sách này (người được gạch ngang).

Có lẽ đến đây danh sách lớp đã hoàn chỉnh. Vài người đã ra đi không bao giờ trở lại (lớp trưởng, Dương Mõ, chị Liêu Ngọc Liên, Sơn), còn lại thì đã quá lục tuần, hầu hết đều đã đã nghỉ hưu, nhưng một số vẫn còn làm thêm (đi dạy hoặc công việc khác); đa số sống trong nước nhưng cũng có người sống ở nước ngoài (Quách Dũ Hôn, Bạch Yến, Hữu Thành, Minh Trí...).

Sơn đã nhắn triệu tập được 9 người của lớp trên tổng số 30 người! Lần đi này đoàn tổng cộng có 15 người, gồm 7 cặp và 1 người lẻ, trong đó có 1 cặp là 2 người trước học cùng lớp (Sơn-Yến), còn lại là vợ hoặc chồng của thành viên của lớp. Chuyến đi được chuẩn bị trước mấy tháng, được nhiều bạn nỗ lực động viên nhau để rủ vợ hoặc chồng cùng đi đã đạt được kết quả như thế! Công lao vận động này là của Trung, Tám, Khả, Sơn là phần lớn....

Danh sách này sau khi tra lại Sơn làm trong chuẩn bị cho chuyến đi Lagi. Bài này đây.

Lớp AVK2 tại đám Đăng Khoa

Lớp AVK2 sau thời gian dài ra trường gặp lại nhau được bao nhiêu vẫn là điều đáng trân trọng, vì sau ngần đó năm (chúng tôi gặp nhau lần đầu năm 1976) mà vẫn còn liên lạc với nhau thì làm sao không quý?

Nhớ lại lần đầu họp mặt, có lẽ là lần đông nhất là ở nhà Khanh nhân đám cưới con Khanh. Lần đó lớp vô cùng may mắn mà có cả Võ Minh Trí, người mà tôi chưa bao giờ gặp lại từ năm 1978, sau đợt đi nghĩa vụ đến lúc ấy, và người nữa mà tôi lúc đầu không nhận ra: Dương Mõ (non một năm sau, Mõ mất).

Lần này đám con tôi, Đăng Khoa, nếu kể cả tôi thì lớp được 10 người, chưa tính "ăn theo" (vợ hoặc chồng). Đây là hình tôi chụp, còn hình lớp chụp hôm nào tôi sẽ tải lên sau (do hiện chưa có). Cám ơn mọi ngưởi đã đi đường xa về Cà Mau dự đám.

Từ trái sang, đứng: Khanh, tôi, vợ tôi, vợ chồng Giàu và Đăng Khoa, Sơn, anh Hiệp (chồng chị Khả), Trung và vợ, chị Mai, chị Khả, chị Út.
Ngồi, trái sang: Hùng, Tám, Hải.

Họp lớp 2017

Hai hôm trước ngày họp lớp (Chủ Nhật 30/4/2017), Tám điện cho tôi nói là một số bạn muốn tổ chức hợp lớp vào ngày lễ 30/4 này. Đó là các bạn ở Sài gòn như Mai Việt Hùng, Minh Trung. Tôi trả lời là được. Tôi đã có kế hoạch về Bình Minh nhân ngày nghỉ lễ này, thứ đến, Thanh cho tôi hay thứ Hai (1/5/2017) là ngày giỗ Bà Nội tôi. Tôi đã bàn với vợ cùng về cho hai mục đích đó. Ngoài ra, tôi cũng đã xin nghỉ 2 tuần lễ, gọi là nghỉ ngơi sau khi có quyết định về hưu, và kết hợp chuyến đi Côn Đảo chơi để làm kỷ niệm dịp quan trọng của cuộc đời một con người này.

Chúng tôi lên đường muộn nên đến Bình Minh trời nhá nhem. Tôi cùng vợ ghé quán hủ tiếu ăn để khi về nhà không phải mắc công nấu nướng nếu như nhà không có gì ăn, như vậy sẽ tiện hơn.

Sáng chủ nhật, con Duy là Nin đã thức sớm sang nhà nói chạy bộ cùng tôi! Chà, tôi nói tôi chạy đến 6 km, có chạy nổi không để theo? Nó nhất quyết là được, và đúng vậy, nó đã chạy suốt cùng tôi (không như lần trước nó giữa đường về có vẻ như kiệt sức phải ngồi nghỉ, làm tôi phải chạy xe 2 bánh rước nó về).

Tắm rửa, ăn sáng xong tôi điện gặp Tám hỏi nó khi nào sang đến gần Bình Minh thì nhá điện thoại đê tôi cùng ra đi cho vui. Đến khi nó nhá, tôi lại nói với nó thôi thì chạy đường tắt từ BM, qua phà là ngay nhà hàng, sẽ nhanh hơn nhiều. Tám ok liền.

Năm nay chúng tôi qui tụ được tổng cộng 8 người (Tám, Hùng, Trung, Hải, chị Út, Sơn, chị Khả (cùng chồng) và tôi. Người không đông lắm, nhưng là họp mặt đúng nghĩa, vì gặp nhau là mục đích duy nhất của lần này (trong khi các lần khác thường kết hợp với đám tiệc gì đó). Tôi không thấy Đoàn Trung Khanh, người năm rồi bị bệnh phải về Sài Gòn điều trị một thời gian. Và gần đây hơn, Khanh bị cú sốc khi vợ qua đời. Khi chị Út mở điện thoại cho tôi xem Khang cầm micro tự hát một mình trong nhà mình, trước ảnh vợ, tôi không nghĩ là nỗi đau đã làm Khanh đau khổ đến thế. Trước khi gặp nhau, tôi cứ tưởng lần này có Khanh, vì mấy hôm trước Khanh có ghi vào trang facebook của tôi câu, "chừng nào tụi mình có dịp gặp lại đây?" Vậy mà Khanh không về thì quả là điều đáng tiếc...

Khi tàn tiệc, chúng tôi cùng chụp chung mấy pô hình, rồi ai về nhà nấy sau khi Hải đã thanh toán tiền nhà hàng (chuyến này Hải đãi!).

Nhà hàng Vạn Phát, Cồn Khương 2017

Nhớ hồi còn đi học, tôi và Thành ngày nào rành rỗi lên nhà Hải rồi đi xuồng sang chòi ở ruộng Hải thuộc Cồn Khương này mò tôm, bắt ốc nhậu rượu đế. Bây giờ nhìn lại người nào tóc cũng hoa râm; mà cảnh xưa thì cồn, nay đã là phố!

Đi đám con Tuyết Hoa- Vĩnh Long - họp lớp 2016

Một ngày trước kỳ nghỉ lễ 30/4 & 1/5 năm nay, tôi xin nghỉ trước buổi chiều (không phải già mà vẫn ham vui!) để đi dự đám gả con của bạn học và đồng hương tôi, Tuyết Hoa. Hôm điện cho tôi, Tuyết Hoa nói, “buổi chiều 5 giờ nghe, tại nhà riêng”.

Nhà riêng Tuyết Hoa thì hôm đám con chị Khả chúng tôi (các bạn học AVK2) có ghé nên còn nhớ mang màng là bên kia cầu Thiềng Đức chừng dăm trăm mét, nhưng đường đến cầu này là đường nào thì trí nhớ tôi chưa nhớ nỗi khi mấy chục năm qua mới đi lần đầu, mà lại theo đoàn được Cao Phước Tám là thổ địa ở đó dẫn đường!

Tôi khởi hành đúng 1 giờ chiều 29/4/2016, và chạy một mạch không nghỉ, đến Cần Thơ chỉ mới gần 4 giờ. Thế là tôi bò lúc lắc sang Vĩnh Long, vì chỉ cần khoảng 5 giờ có mặt là được rồi. Thế nhưng lúc khoảng 4:15 phút, Sơn (Cần Thơi) điện cho tôi, hỏi tôi có đi đám cưới không? Tôi trả lời nó, “có chớ, tao đang trên đường đi. Hẹn gặp lúc 5 giờ”. Sơn la lên, “Mời 4 giờ nghe mầy!” Tôi chặt lưỡi, biết là dù có đi cách nào vẫn đến trễ, dù sau đó có chạy nhanh hơn một chút sau khi qua khỏi Bình Minh, và đến nhà Tuyết Hoa khoảng 4:45 phút.

Tôi vẫn nhớ nhà Tuyết  Hoa vì lần trước sau đám cưới con chị Khả tôi cùng bạn bè có ghé nhà chơi. Nhà cách cầu Thiền Đức không xa lắm, và nằm bên tay trái nếu tính từ cầu đi tới. Nhưng quả thực nếu nói cụ thể chắc phải xem lại tọa độ, hoặc là số nhà. Số nhà thì tôi không giữ, còn tọa độ thì lần trước hình như có ghi lại… (10°15'22.53"N, 105°58'52.44"E), nhưng có lẽ không thể tìm vào giờ này mà cứ chạy theo trí nhớ hơi mờ nhạt của lần đi trước. Tôi đến ngã ba về Trà Vinh thì quẹo sang hướng đó, đi một quãng đến ngã ba nữa thì rẻ trái vào Mậu thân, rồi cắm cổ chạy tới. Dọc đường có dừng hỏi một người đường về cầu Thiền Đức, anh ta chỉ tới, chứng tỏ tôi đúng đường. Và sau khi qua cầu ít lâu, tôi thấy có một nhà có đám nên dừng lại, tìm chỗ để và lóng ngóng nhìn xem có bạn bè quen ở đó chưa? Thì Sơn chạy ra bảo tôi dựng xe đi rồi vào!

Bàn đã gồm các bạn tôi ngồi rồi. Nữ thì có Kim Oanh, chị Khả, Chị Út, và em chị Khả (có lẽ khách của Tuyết Hoa, ngồi chung bàn  với chị Khả cho vui) còn nam thì có Tám, Sơn, Hải, và người vào sau cùng là tôi. Tuyết Hoa vì là chủ hôn nên chủ yếu chỉ chạy tới lui tiếp đãi. Tôi hỏi sơ về Khanh, Xuân Hương,  Minh Trung, Ngọc Yến.. và được nói là họ bận không về dự được.

Trước nhà Tuyết Hoa- Vĩnh Long

Chúng tôi ngồi nói chuyện rậm ran đủ thứ như ngày nào còn học, thậm chí còn tự nhiên hơn như khi Tám nói hồi còn học. Thí dụ, nó oang oang nói lúc học có hai thằng mê bà Út tít thò lò, là Mai Việt Hùng và …, chị Út thì cười trừ (vốn phụ trách đời sống ở cái thời mà bột ngọt, kim chỉ, xà phòng đều phải qua lớp rồi chia lại theo kiểu bao cấp nên nhà chị thành chỗ tập trung của anh em chúng tôi). Mấy khoản này ngày nay nhắc lại như chuyện của thời đã qua để mà nhớ lại thời hoa niên của những thằng sinh viên nghèo kiết thuở xưa, và bùi ngùi thấy cái được cái mất khi so sánh hai thời điểm đã khá xa thuộc về lịch sử rồi. Trong bữa tiệc, chị Khả có lấy hai tấm hình chụp chung với lớp hôm đám cưới con chị cho tôi. Tôi xếp vào cặp mang theo, định sẽ về scan lại để đưa lên site cá nhân mình làm kỷ niệm.

Khi tàn tiệc, chị Khả mời mọi người về nhà chị chơi cho biết nhà. Hôm đám cưới vợ của con chị Khả chúng tôi đi tới thẳng nhà hàng, xong thì cả đám đến nhà Tuyết Hoa chơi theo lời mời của chủ gia chứ nhiều người chưa biết nhà chị, mà chị và chồng- vì là chủ hôn nến rất bận bịu làm sao có thời gian để chúng tôi ghé lúc đó được. Chúng tôi đều nhất trí đến nhà chị chơi cho biết, và người dẫn đường là Tám, vì chị Khả đã cùng em gái về trước, có lẽ để cho ông xã hay chuẩn bị rượu đế uống với bọn tôi (chúng tôi yêu cầu rượu đế, không phải bia bọt gì đâu cho mất công lâu lắc mà lại làm no bụng khó cho chuyện đi xe cộ).

Khi đến nơi, Tám chỉ đúng con hẽm vào nhà chị Khả, nhưng nó chỉ đi được một đoạn thì đến ngã rẻ đôi. Nó chần chờ dừng lại rồi móc điện thoại nhờ Hiệp giải cứu (có nghĩa ra dắt vào), vì Tám cũng chẳng nhớ đường, trong khi con hẽm có mấy đường tẻ qua, tẻ lại. Chỉ chừng vài phút sau, Hiệp đã xuất  hiện, và mời mấy người đi bộ lên xe anh chở vào (cánh Cần Thơ đi xe bốn bánh sang, phải gửi ngoài đường chính rồi đi bộ vào). Tôi đèo chị Oanh đi một đỗi thì thấy đường mỗi lúc càng vắng, và cuối cùng đến chỗ hết đường tráng xi măng mà không thấy ai cả! Oanh nhanh nhẩu hỏi một chị bên đường có biết nhà cô giáo Khả không, chị ta chỉ ngược ra, rồi rẻ vào một đường nhánh bên trái (bên phải lúc vào). Con đường xi măng cũng khá lớn, nhưng lúc vào nhà chị cách mấy căn, lại rẻ vào sân nhà, nên bên ngoài nào thấy xe cộ hay người nên chúng tôi lạc là chuyện thường tình…

Hiệp bày nhanh mấy loại rượu thuốc, nào ngâm món nọ, món kia, như ngâm hoa mai, ngâm chuối hột (khoản này thì tôi tịt). Có đến ba bốn màu rượu, và cả ly bia nữa. Tôi nói nhậu mà chữa lửa bằng bia này thì phải canh chừng xỉn không hay!

Vậy mà cả bọn cũng uống và nói râm rang cả nhà, từ rượu chuối, rượu hoa mai, rượu bia, rượu mạnh đủ thứ, làm chủ nhà phải nhiều bận chạy ra chạy vào để khuân ra các loại này. Vì đã chập choạng tối rồi, và cũng để đi xe an toàn, chúng tôi cuối cùng cũng cám ơn chủ nhà đã thết tiệc rượu và xin phép về.

Cả bọn đứng chụp chung mấy hình lưu niệm (có cột chèo của Hiệp- chồng em gái chị Khả, cũng tên Hải, trùng tên bạn họi của chúng tôi, chụp dùm. Thanks a lot, Mr. Hải!).

Trước nhà Mr. Hiệp & Khả

Cuối cùng cần nhắc là Tám đã đưa lại cái thiệp mời mà nó giữ hộ. Con Tuyết Hoa là Nguyễn Vũ Trường Giang, còn chú rễ là Nguyễn Văn Ngoan, như ghi ở thiệp tôi nhận muộn ngay tại bàn tiệc đám cưới.
Viết 3/5/2016; post lên site 16/8/2016

Đám cưới con Kim Oanh- họp lớp lần 3

Khoảng hơn một tuần trước ngày đám cưới con của Kim Oanh, tôi nhận được lời mời của Kim Oanh bằng điện thoại. Kim Oanh thật chu đáo: chẳng những đích thân mời tôi (dù bằng điện thoại), mà còn dặn dò rất kỹ đến những hai ba lần: khi gọi lần đầu, sau một hồi chuyện trò, và nhắc lại lần cuối trước khi gát máy: ngày 29 tháng 3, nhằm chủ nhật, lúc 5 giờ chiều, ở nhà hàng Cửu Long. Với sự chu đáo như thế làm sao tôi quên ngày đó cho được?

Thứ Bảy 28/3, sau khi làm việc về cơm nước xong, tôi chuẩn bị hành trang lên đường về Bình Minh. Tôi về trước một ngày tiện về thăm nhà, Má tôi ở Bình Minh. Khởi hành khoảng 1 giờ 15' chiều thì khoảng 4:15 phút tôi đã có mặt ở Cần Thơ. Định tìm mua cái kính máy chụp hình Nikkor 50 mm AF-S f1.8 như thấy giới thiệu ở trang mạng của Zshop, nhưng khi vào thì họ chỉ nói còn model 35mm AF-S f1.8 mà thôi. Chần chừ một hồi tôi cuối cùng quyết định mua, vì đâu phải lúc nào cũng có dịp đi Cần Thơ! Không có tiền sẵn, mà tiệm của không thanh toán bằng thẻ rút tiền, nên lại phải tìm tủ rút ít tiền. Ghé tủ ở Nguyễn Kim Cần Thơ (đầu công viên Lưu Hữu Phước nhìn sang Đa khoa Cần Thơ cũ). Vừa dựng xe, bước xuống thì thấy Minh Trung như hẹn sẵn, bước thẳng hỏi phải thằng Đệ không? Tôi cười xòa sau câu chào xã giao, vì cuộc gặp thật bất ngờ! Minh Trung cũng nói về dự đám cưới con Oanh, nhưng sáng mai còn đi Trà Vinh công chuyện rồi mới quay về đám cưới. Tôi thì nói sẽ về Bình Minh thăm nhà và nghỉ đêm ở đó, mai lại sang đám cưới.

Sau khi mua xong, tôi lên xe chạy về hướng cầu Cần Thơ. Ngang khu dân cư mới là Hưng Phú I, tôi nhìn thấy có quán cơm, liền ghé dùng tô hủ tiếu mì. Tôi loay hoay mở cái kính ra, chụp thử 1 hình phía cổng khu dân cư. Chỉ nhằm test xem nó bình thường không, vì cái kính này chỉ nhằm chụp chân dung hay cận cảnh như hoa nhằm có boke mịn màn khi độ sâu của trường nhỏ mới đúng là sở trường của kính, chứ chụp cảnh thì nó trở thành tệ!

Về đến nhà đã hơn 5 giờ, các cháu tôi chạy ra mừng. Đứa thì gọi tôi bằng ông, đứa thì gọi là cậu, nghe mà hoài tưởng lại câu "thời gian như bóng câu qua song cửa"!

Thanh cũng về đi đám cưới người quen, có lẽ nhậu mệt nên ngủ trong phòng. Anh Ân và Duy cũng ở nhà, mấy anh em bàn thôi kiếm cái gì uống lai ra chơi. Duy chạy đi lấy thùng bia, mua ít mồi cộng với mớ khô thòi lòi biển cũng rất bắt, tối đó mấy anh em tôi cùng Duy lai rai chuyện trò được chừng nừa thùng, vì Thạnh đã xỉn, Thanh chỉ uống vài hơi, và rút lại chỉ có tôi, anh Ân và Duy uống mà thôi.

Anh Ân cho biết Má tôi định làm lại mấy bia mộ cho tươm tất hơn vào thanh minh này (tức chủ nhật tới), có lẽ phải tốn khá nhiều tiền. Anh cho biết ý má muốn thế, vì anh cũng định vận động bà con góp ít nhiều để chia xẻ bớt cho má.
Hôm sau tôi dậy hơi muộn, khi xỏ giày vào chạy thể dục trời đã sáng rõ. Vẫn chạy theo hướng thường mọi lần tôi vẫn chạy, lần này tôi đi ngang một đám rẫy mới, người ta đang làm một hệ thống tưới phun, chỉ vừa ráp xong còn để trần trên mặt đất chưa kịp âm chúng vào vị trí ngầm. Chính vì thấy vậy mà sau khi thể dụng xong, về nhà tắm rửa và cùng Thanh, Duy đi ăn sáng xong, tôi và Duy cùng lấy xe chạy đảo lại chỗ này, mà mục đích của tôi là chụp mấy pô ảnh hệ thống tưới phun này. Sau đó chúng tôi chạy vòng vào nhà Tèo, ghé chơi. Vợ Tèo đang nhổ cỏ mấy bầu mãng cầu giống cho miếng vườn mới (0,6 ha) sắp xuống giống. Vợ Tèo gọi Mợ Tám nói có tôi ghé chơi làm tôi hơi ngạc nhiên, vì thường Mợ chỉ ở với Hải, chỉ dịp Tết mới về, sao lần này lại ở lâu? Hỏi ra thì mới hay ở Cờ Đỏ thui thủi một mình buồn bực, mợ về đây với mấy đứa cháu đê hủ hỉ cho vui!

Tôi được biết Thanh Minh này Tèo cũng định bơm lấp cái ao sát mộ ông Sáu (anh ông Ngoại tôi), vì nó gần mộ quá. Tiền thì con cậu Bảy Mẫn chịu một phần, và có lẽ Tèo sẽ chịu một ít. Mợ Tám than thở nói mày coi, thằng Tèo nghèo thế mà lại phải chịu tiền cho việc này tội nó quá!

Duy nghe nói Tèo đang ở ngoài đám ruộng đang lên líp làm vườn mãng cầu nên hỏi đường để ra xem vườn thế nào. Với chỉ dẫn của vợ Tèo, sau khi từ giã mợ và vợ Tèo, chúng tôi chạy xe thẳng theo đường ven Rạch Xẻo Nga. Đường đất, hẹp và ngoằn ngoèo, khi cao, khi thấp nhấp nhô. Tôi nói đường này khi mưa xuống thì chịu! Được một đoạn khá xa chúng tôi thấy Tèo đang chạy hướng ngược ra, chắc là đến giờ nghỉ trưa. Thấy chúng tôi vào, Tèo quay lại làm hướng đạo dẫn chúng tôi vào đến ruộng, nơi đang có máy cuốc và máy cày đang thi công. Miếng vườn Tèo bây giờ hai cạnh được bao bọc bởi con đường xi măng liên thôn mới, có chiều rộng đâu hơn ba mét, đã xong, nhưng chưa thông nhau với những đoạn thi công khác, nên vẫn là con đường chưa đi được. Đường rất cao, tôi thắc mắc người ta làm chi cho cao như thế?

Sau khi xem xong, chúng tôi ra về bằng con đường mới Tèo chỉ, còn Tèo đi theo đường cũ để về.


Tôi dùng cơm trưa với má tôi. Bà dù tuổi đã cao nhưng vẫn còn đi vườn, nấu cơm, lo toan nhiều thứ. Tôi tự hỏi mình khi tôi cũng có tuổi như bà, liệu tôi làm được gì? Bà đã lo toan cho mấy anh em tôi từ miếng cơm manh áo  mấy chục năm rồi, nay ngẫm lại đã già mà mỗi lần về vẫn thấy bà còn gần như cũng ngần ấy công việc. Đã tự nấu ăn cho mình, bà còn phải lo cho mấy cháu con Nga khi em tôi đi làm. Rồi thằng em trai cũng đã năm mươi tuổi hơn, vẫn cùng ăn uống với Bà. Nếu có một qui luật ngược đời nào đó thì hãy nhìn vào bà: lẽ ra ở tuổi phải nghỉ ngơi ngồi chờ chúng tôi phục vụ ngược lại, thì bà vẫn một vai trò bà mẹ nuôi con như thuở chúng tôi còn là đứa con bé bỏng! Đã có lần tôi đọc ở đâu đó, có lẽ là trong Minh Tâm Bửu Giám, rằng nếu bạn vào một làng xóm nào đó mà thấy người tuổi già vẫn còn phải mang vác, làm công việc của tuổi thanh niên, thì có thể yên tâm nhận định là các làng xã đó chẳng ra gì! Đôi lúc tôi chua chát nghĩ lại cũng câu đó mà áp dụng cho gia đình mình, thì rõ ràng đó là cái tát vào mặt tôi! Con cháu mà vẫn để cha mẹ già mang vác gánh nặng của cuộc đời khi tuổi lẽ ra phải nghỉ ngơi, thì con cháu của gia đình đó hẳn chẳng ra gi! Ôi, chua chát chợ đời...

Lần này về tôi có hỏi thêm về gia đình của Ông Hai, anh của Bà Nội tôi. Ông cũng hai đời vợ, và cũng giống như trường hợp của ông Nội tôi, con cái của ông cũng có hai nhánh: của Bà hai lớn, và Bà hai sau. Vẫn theo cách tính thứ tự con tiếp theo của dòng vợ lớn: vì đã có ba con (Hai, Ba, cô Tư Sài Gòn), nên người con trai tiếp của vợ kế lấy thứ Năm (bác Năm Trường). Người thứ Hai (Bác Hai) trước đây mua bán trái cây, có qua lại Bình MInh để mua. Vào khoảng thời gian Hòa Hảo chiếm cứ vùng này (Bình MInh, trước khi ông Diệm dẹp tan, khoảng 1956), trong một lần sang đây, ông bị Hòa Hảo bắt và gán cho tôi làm gián điệp. Thế là họ mang ông đi giết. Người cô kia tôi chưa biết chút gì, mà Má tôi cũng không rõ. Còn Cô thứ Tư chính là má anh Trung, khi tôi học ở Sài Gòn có tìm tôi và dẫn về nhà chơi nhiều lần. Anh Trung khi đó làm phòng khám y học dân tộc của Quận 4. Sau này không có dịp lên Sài Gòn, tôi đã mất liên lạc với anh.

Chiều đến tôi định sẽ đi thẳng đến nhà hàng, nhưng trước đó Tám gọi tôi, bảo hãy sang sớm chút đi, ghé nhà Út Tịch chơi rồi cùng đi. Đã mấy lần chị Út rủ tôi ghé qua nhà chơi cho biết, nhưng chưa có dịp. Lần này thôi thì tranh thủ ghé chơi cho biết.

Khi tôi sang, tôi cứ nhớ Tám dặn là nhà ở đường sô 15 khu dân cư Hưng Phú. Thì đó chính là khu đối diện quán cơm tôi ngồi ăn chiều qua. Khi đến tôi chạy lòng vòng tìm đường số 15 như nào có. Tôi phải hỏi lại Tám, thì ra nó là 19 chứ angkhông phải 15. Và kèm theo một chữ cái nữa, chữ B vô cùng lợi hại! Vì thiếu nó, tôi sẽ tìm không ra đường số 19! Nó chính là con đường ngay trước khi đến trường Trần Đại Nghĩa.

Tôi đến nơi thì thấy Tám đang nói chuyện với chị Út và anh Thuận, chồng chị. Cả hai đều đã nghỉ hưu mà ở căn nhà lầu rộng thênh thang. Tám đi bằng xe hơi cùng với chị Khả, chị Mai. Tám hẹn Hải chở Thu Hương mà Tám gọi là Nguyễn Đình Chiểu đến nữa.  Chúng tôi đứng trước hiên chuyện trò và chụp mấy pô hình kỷ niệm (già rồi ham chụp hình!).

Đây, ảnh trong máy của tôi, do con chị Út Tịch chụp dùm.


Khi sắp đến giờ, Tám rủ chúng tôi cùng đi bằng xe của nó để tâm tình cho vui, còn chiếc xe của tôi để lại nhà chị Út.

Chúng tôi đến đúng giờ, khách vào cũng đã khá đông. Cả bọn kéo lại cái bàn gần cửa ra vào và ngồi chung, chờ những người đến sau (gồm Sơn và Kim Yến, Minh Trung và Khanh, vốn lần lượt cũng vào đủ). Như vậy nếu tính cả Kim Oanh (vì là chủ hôn nên bận tiếp khách, không ngồi chung bàn với chúng tôi được) thì tổng cộng là 11 người. Cả bọn ngồi nói chuyện râm ran, còn Khanh vẫn nét vô tư mà cách nay chừng gần 40 năm cũng vẫn không khác mấy. Chỉ có tuổi là lớn lên, còn tính thì vẫn như xưa: cười nói vô tư. (lần ở nhà Khanh, nó hỏi Ngũ Kim Liên, "Còn Bà Ngoại sao sống hoài vậy, làm sao chịu nổi!" Ý là Bà Ngoại thì đã quá già mà 40 năm sau vẫn còn tươi tắn thế này, con cháu nào nuôi nổi!" Chị Liên này từ xưa hồi còn học đã được đặt cho cái tên cúng cơm là Bà Ngoại, Khanh vẫn nhớ và đùa y như thuở nào!). Thường Minh Trung hay đi với Hùng, nhưng lần này không thấy, nên tôi có hỏi, và được biết là Hùng lại bị tái phát bệnh cũ (trầm cảm). Đây là căn bệnh mà Hùng đã bị mấy lần rồi, nên chỉ có thể gọi là tái phát mà không sợ phải sai. Bệnh đã xảy ra từ trước Tết, và Sơn cho hay Tết rồi có cùng Trung, Hải sang Bến Tre thăm nó! Tôi thì chưa bao giờ được thông tin này, nên thấy cũng bị lạc hậu với hoàn cảnh của bạn bè.

Tôi tình cờ gặp lại Trí tại đám cưới này. Trong khi ngồi tôi có cầm ly sang uống với  nó, có gặp trong bàn vài người quen, trong đó có Vĩnh Anh (Phòng Đạo Tạo). Trí giới thiệu với vài người khác tôi ngờ ngợ, vì đã quá lâu rồi tôi không còn liên hệ gì tới Đại Học Cần Thơ. Trí nói lúc này chủ yêu ở vườn nhiều hơn (thưở còn làm việc thỉnh thoảng tôi có đến nhà nó chơi (nhà ở Cần Thơ), còn nhà ở vườn tôi chưa lần nào đi nên không biết.)

Xong đám chúng tôi chia tay, riêng tôi cũng phải ngồi xe Tám về nhà chị Út để lấy xe. Tôi về một mình trong hơi men nhẹ chếnh choáng trong trời đêm Cần Thơ...

Khanh phía sau tôi	Trên đường về Bình Minh

Chị Khả chụp nhiều hình nhất, và nói sẽ đưa lên facebook của chị để mọi người xem. Chẳng những thế, chị còn share cho tôi tấm hình các bạn nữ chụp năm 1979 là lúc tôi đã đi nghĩa vụ quân sự, và đang ở Sre Ambil (Kohkong) thuộc Campuchia. Tấm hình gợi biết bao kỷ niệm buồn vui!

Nó đây:

Đi đám con anh Quốc- Họp lớp lần 2

Đám cưới Việt 12/7/2014

Con chị Thanh và anh Hai Quốc sắp cưới vợ, và chuyện này vợ tôi đã nói với tôi mấy tháng trước, và hỏi tôi có đi được không? Vì là con thứ hai (con gái lớn đã có chồng), nên vợ tôi nói cố gắng đi, vì là đứa cuối. Vả lại chủ Nhật trước ngày đám 1 tuần, (đúng ra trước 6 ngày), Việt lái xe chở anh Quốc về Cà Mau mời đám. Anh ghé nhà ba vợ tôi, cũng ngay đám giỗ bà Cố, cả nhà đang ngồi mâm. Sau khi anh vào chào người trong nhà và gửi thiệp xong, anh và Việt cùng ngồi dùng bữa với chúng tôi. Do còn bận nhiều nên sau mấy vòng uống anh cùng Việt ra về, còn tôi ngồi tới tàn bàn nhậu, nên hôm đó tôi uống chắc có cả chục ly rượu trắng. 

Đến ngày cưới, tôi đã xin nghỉ sáng thứ Bảy để đi về Cần Thơ dự đám. Tôi khởi hành lúc khoảng 8 giờ, đi bằng xe hai bánh như tôi vẫn hay đi sau này sau khi có Quốc lộ QL Phụng Hiệp, vốn rút ngắn đoạn đường về Cần Thơ khá nhiều. Vợ tôi thì đã đi từ hôm trước để tối đó dự nhóm họ. Vợ tôi cùng đi với Hằng (con bạn của Dượng Sáu là BS), vốn trước đây cùng vợ tôi ở tại nhà Dượng trong thời gian học tại Cần Thơ.

Tôi đến Cần Thơ đúng 11 giờ, là giờ dự đám theo thiệp mời. Tôi không vội lắm, ghé qua Vietcombank Cần Thơ rút ít tiền, rồi gọi điện cho vợ tôi. Vợ tôi nói đang ngồi bàn trong nhà hàng Hoa Sứ, sảnh Ba. Tôi nghe theo, chạy vào gưỉ xe rồi vào ngồi chung bàn với Đức (chồng Bích Sơn). Trong bàn có anh BS Sơn, một anh là Việt kiều, và mấy người khác, trong đó có con BS Minh (anh ta làm Hải quan Cần thơ). Chốc sau có thêm BS Hải ở Cờ Đỏ về. Anh Thuận chồng chị Thu cũng ngồi chung. Dạo này anh mập ra, tròn trịa, và tôi không thấy anh già gì thêm, ngoại trừ mái tóc đã bạc. Do mập, làn da vẫn căng bóng, không thấy dấu hiệu của tuổi gìa!

Đám xong chúng tôi ra khỏi bàn, vợ tôi cho hay sẽ cùng các bà Cà Mau về luôn (thay vì về Bình Minh với tôi). Riêng tôi thì về nhà Bình Minh.

Tôi về đến nhà thì con Duy là Pil đang ôm cái rổ rác thấy tôi, nó dáo dác quăng rổ xuống rồi la lớn, "Ông Năm Cà Mau về!" liếng thoắng như thuở nào. Nhà thật vắng vẻ, chỉ có lũ trẻ nhỏ chào tôi (con Nga, bé Nị, và Pil). Tôi không thấy Má tôi trong nhà, hỏi thì lũ trẻ nói chắc bà đang ở vườn. Không có ai cả, anh Ân thì đang đi Sài Gòn, Thanh không về, còn Thạnh thì đi đâu cả chiều hôm đó đến sáng hôm sau tôi vẫn không gặp. Tôi thay đồ uể oải nằm đưa võng một mình và chuyện trò với lũ trẻ.  

Gần đây tôi đang tìm giống hoa súng cọng to mà người ta hay gọi là súng Đà lạt và cây sen về trồng ở ao vườn. Hôm trước tôi đã mua một cây sen to ở một điểm bán hoa trên đường sang bệnh viện Cà Mau. Người ta đã bứng nó cho vào chậu nhựa khá to, với cái giá chỗ bán hoa kiểng "hét" với tôi là 160.000 đồng/ chậu sen đó. Tôi đã mua một chậu, nhưng thay vì trồng trong ao, tôi cho nó vào hồ nước trước nhà để xem thử nó có thích hợp với nước nôi ở vườn tôi không? Tôi vẫn cần thêm để trồng ở ao sau nhà, và tôi đã nghĩ cách làm sao tìm hạt sen để gieo trồng. Làm cách này chắc giá phải rẻ hơn rất nhiều! Tôi đã thử ghé chỗ bán đậu khô, hỏi thì người ta nói không chỗ nào có bán đâu, trừ tiệm thuốc Bắc! Tôi đành bỏ chuyện tìm mua ở chợ và định ngày nào ghé tiệm thuốc Bắc hỏi thử. Tôi nghĩ nếu có thì chắc giá cũng không thể rẻ, khi nó là 1 vị thuốc Bắc.

Tôi đã định sẽ thử hỏi xem ở Bình Minh có nơi nào bán hạt sen không? Riêng hoa súng Đà Lạt, tôi nhớ trước đây trong cái ao vườn anh Ân có cây bông súng này, vậy tôi sẽ thử xem lại xem nếu còn thì nhổ 1 bụi đem về Cà Mau trồng. Nhưng ngay trong chiều đó, khi đi xem lại cái ao đó thì không thấy nữa. Riêng hạt sen, tôi hỏi con Nga là Thịnh, nó nói người ta bán đầy ngoài chợ. Tôi hỏi ở đâu thì nó nói chỗ mấy bà bán búp sen họ cũng bán cả hạt khô.

Hoá ra thằng cháu nói đúng. Chiều đó tôi lấy xe chạy ra chợ, thấy có bà đứng tuổi bán búp sen ăn hạt tươi. Tôi ghé vào hỏi có hạt khô chưa rang không, bà ta nói có. Khi hỏi giá, bà nói 80.000 đ/ kg. Tôi mừng quá, nói bà để tôi nửa kg. Bà dùng điện thoại di động gọi về bảo người nhà đem ra. Trong khi chờ đợi, tôi hỏi han sen bà lấy từ đâu? Bán người ta ngoài chuyện ăn chơi, còn có tác dụng gì không? Bà chỉ từ mầm sen (mầm xanh trong hạt khô), búp sen đã lấy hạt, lá sen xắt mỏng vào bọc, sen đã rang và đập sẵn để dễ tách nhằm mục đích ăn chơi.

Trước đó tôi cũng đã có xem qua vài tài liệu nước ngoài hướng dẫn cách nhân giống sen từ hạt. Họ giải thích rất chi li, nhưng điểm quan trọng nhất để nó mọc chính là tác động của con người lên lớp vỏ bọc của hạt: bạn cần phải làm bong đi một phần nhỏ  lớp vỏ này, quá trình này gọi là scarify trong tiếng Anh. Hóa ra đây là một kỹ thuật chẳng lạ gì nếu có đọc qua cách gieo những hạt tương đối khỏ nảy mầm. Có thể dùng nhiều cách để làm vỡ đi một phần nhỏ vỏ hạt: người ta hướng dẫn dùng giấy nhám, thậm chí cây dũa để làm. Một tài liệu nọ tôi đọc thấy nói dùng cái bấm móng tay nếu như mình chỉ làm vài hạt, do vậy làm nhanh, lượng nhiều là ... Nói chung dù là dùng gì thì mục tiêu của nó là làm bể một phần lớp vỏ, để nước ngấm vào hạt dễ dàng để hạt đủ điều kiện nảy mầm.

Tưởng cái bí quyết nhỏ trong gieo trồng một số hạt cây khó lên này chỉ phổ biến ở những ai quan tâm đến ươm trồng cây nào ngờ bà bán hạt nói vanh vách với tôi là hạt sen này trồng được! Tôi hỏi trồng thế nào? Bà cho hay là hạt bể đem ngân nước sẽ nảy mầm. Hoá ra cái nghề bán hạt sen của bà chắc đã từng làm rơi những hạt sen (chưa rang) khô đã bấm bể để bán và vô tình rơi chỗ ẩm nước và nó lên mầm, cho nên bà nói hết sức tự tin cái chân lý mà tôi chưa bao giờ nghĩ đến cho đến khi đọc các tài liệu hướng dẫn nhân giống sen bằng hạt! Vì tự thuở nào đến giờ, người ta chỉ biết lấy ngó sen để nhân giống mà  thôi!

Còn một điều kỳ diệu thứ hai nữa tôi thấy khi đọc về cây sen: cái hạt với lớp vỏ bảo vệ chắc chắn của nó có thể giúp nó sống âm thầm hàng trăm năm, khi đủ điều kiện sẽ nảy mầm. Một tài liệu nói hạt được bảo quản sẽ nảy mầm tốt 150 năm sau khi thu hái, và tài liệu khác nói người ta thậm chí đã làm cho hạt 1000 năm tuổi nảy mầm!

(có nhiều câu chuyện hạt sen trên 1000 năm nảy mầm, và đây là một đoạn những cây sen được ươm từ hạt xưa hơn 2000 năm tại Nhật:

..This type of lotus flower is known as Kodai-hasu (ancient lotus 古代ハス) or Ohga-hasu (大賀ハス) after the name of a botanist who succeeded in propagating the plant from 2000-year-old lotus seed. In 1947 a Jōmon Period (BC 14,000 – BC 300) boatyard was found in the estuary marsh of the Hanami River in Tokyo Bay with a lotus seed inside one of the three boats found. Local people searched for more seeds and found three. After failing with two of the seeds, Dr Ichiro Ohga who specialized in lotuses managed to germinate the remaining seed and it flowered in 1952. Since that time the plant material has been propagated and spread round the world. A sample of the boat material was sent to Chicago University for carbon dating and it was confirmed that it was more than 2,000 years old (before the Yayoi era).

http://www.connect-shimane.com/kojindanis-ancient-swords-meet-ancient-lotus-flowers/

hoặc ở Trung Quốc người ta cũng ươm những cây sen từ những hạt hàng ngàn năm....

Dù sao đi nữa mục đích của tôi rất thực tế: 160.000 đồng cho chậu sen đem về trồng, và 40.000 đồng với hàng mấy trăm hạt có thể ươm lên rất nhiều cây sen đem trồng làm tôi chọn lựa ngay dùng hạt để nhân giống sen!

Họp lớp 13/7/2014

Còn nhớ tháng 3/2013, tức hơn một năm rồi, Khanh điện mời tôi đi đám gả con nó. Tôi đã tranh thủ đi một vòng Cà Mau, Kiên Giang, Hà Tiên rồi dùng đường xe dọc biên giới Việt Nam- Campuchia chạy sang Châu Đốc cuối cùng vòng về nhà Khanh. Tôi bị lạc đường khá xa nên đến muộn mấy giờ, cũng may là lớp tôi do lâu ngày họp mặt được nên kéo dài buổi tiệc để khi tôi đến không thấy mình quá lẻ loi. Lần đó tôi đếm được có đến 16 người trên tổng số 34 người (số này là số cho đến ngày tôi đi bộ đội, đầu năm thứ 3. Con số thực đến năm thứ 4 hình như rơi rụng nữa, nhưng chuyện này tôi không nắm). 

Nếu chuyện đi của tôi đã kỳ công (tôi đi bằng xe hai bánh), nhưng tập hợp được 16 người sau 33 năm càng không phải là chuyện dễ. Và người đứng ra triệu tập này tôi nghĩ có lẽ là Tám già, mặc dù không ai nói với tôi điều này. Chuyện lạ nữa là chuyện tôi gặp lại Dương Mõ, người bạn Khmer duy nhất trong lớp AV Khoá 2. Dương Mõ sau này về làm việc cho chính quyền của Campuchia, và Dương Mõ là cố vấn của đương kim Thủ tướng (tôi phải hiểu Thủ tướng chắc có rất nhiều cố vấn, như thời ông Kiệt của Việt nam mình?). Và một bạn lặn lội từ bên kia (dù không phải là xa xôi lắm), sang bên này dự đám cưới con của một bạn học quả là một sự đáng trân trọng! Buồn thay sau lần gặp này Dương Mõ lại về cõi vĩnh hằng sau một cơn bạo bệnh. Mới hay câu người xưa nói hữu duyên thiên lý năng tương ngộ thật chẳng sai cho trường hợp này. Có phải vì lớp chúng tôi có duyên nên còn kịp chung nhau ngày họp lóp đầu tiên với Dương Mõ? Mãi mãi sau này nếu có họp lóp nữa thì người xưa đâu tá!

Riêng tôi thì khác. Chỉ sau hai năm đầu học chung, năm 1978 cuộc chiến tranh biên giới với Campuchia rồi với TQ làm tôi bị động viên vào bộ đội tháng 10/1978. Trong lớp có 4 bạn: tôi, Hoàng, Khanh và Trí bị trúng tuyển lên đường nghĩa vụ. Khanh và Trí sau đó được ra quân (bằng cách nào đó tôi vẫn không hỏi hai bạn này), còn tôi và Hoàng lận đận trong quân ngũ đến ngày xuất ngũ. Giữa Hoàng và tôi thì Hoàng còn may mắn hơn vạn lần, nó được phục vụ tại Việt Nam, sau này còn làm việc và đi học thêm nước ngoài...

Như vậy thời gian học của tôi với các bạn lớp AV K2 chỉ có hơn 2 năm, và cũng vì thế thông tin của tôi đối với các bạn cũng ít hơn các bạn có may mắn học đủ cùng nhau 4 năm. Khi tôi xuất ngũ thì học lại 2 năm cuối, tôi cũng lại chỉ quen các bạn ở lớp mới (AVK6) chỉ có 2 năm cuối, và cũng vì thế mà tình cảm và sự hiểu biết của lớp bạn bè lớp sau cũng ít hơn.  

Thỉnh thoảng sau này có dịp tôi gặp lại Tám và một số bạn bè, thỉnh thoảng họ cũng gợi ý bác Tám làm cách nào đó họp được lớp một lần cho vui. Hô hào thì dễ mà để thành hiện thực thì là một kỳ công. Lần này gặp nhau đúng ý nghĩa của một cuộc họp lớp: chúng tôi cùng hẹn nhau về Cần Thơ không mục đích nào khác ngoài chuyện gặp lại nhau của những bạn đồng môn lớp AVK2 năm xưa. Tôi hỏi Tám có phải đây là lần thứ nhất lớp họp không? Tám nói chắc nịch: "không phải, lần thứ 2 chớ mày. Lần đầu là lần ở nhà Khanh rồi còn gì!"

Trong lúc chuyện trò ngoài những chuyện linh tinh đủ thứ, cả bọn nhất trí nhau chuyện họp lớp tiếp theo sau này sẽ theo nguyên tắc là chủ Nhật đầu tiên sau tuyển sinh Đại học. Chọn ngày như thế là để những thày còn bôn ba chuyện kiếm tiền để sống (nghề dạy phải tranh thủ các lớp luyện thi), sau đó thỉ giải lao cho lần họp mặt bạn bè là hợp lý nhất, nên hầu như tất cả đồng ý. Cũng nên nói thêm là toàn bộ nữ đã về hưu, nếu có còn đi dạy chỉ là dạy giờ, dạy hợp đồng.

Con Tám vừa sang Úc du học trước đó ít lâu, còn con Hùng thì học ở Canada. Nói chung cánh nữ thì đã tuổi hưu nên đa số đã nghỉ, duy còn vài người có chuyện hợp đồng làm thêm chơi cho vui như vợ Sơn. Cánh nam thì còn một vài năm nữa cũng về, riêng Minh Trung từ lâu đã là thày dạy giờ, chẳng biên chế đâu cả nên không màng chuyện hưu vượn gì cả. Trung xem ra có thể là ông thày thành công nhất, mà biểu hiện rõ ràng là 2 lần họp mặt rồi đều đi về bằng xe hơi riêng và tự lái. Trung xuề xòa nói vui, "tao ham chơi nên có tiền cứ mua xài cho nó sướng", khi nói về Hùng cũng định mua nhưng còn đắn đo. Lần này lại phải lo cho con đi Canada, chắc lại phải vài năm sau...

Phải nói tôi may mắn dự đủ cả 2 kỳ, và sẽ còn dự nữa nếu như sức khỏe và cơ hội còn. Nhưng biết đâu được, như Tám nói, "ở tuổi này gặp được nhau là quí rồi, sống chết biết đâu mà nói!" Câu nói chơi nhưng cũng đầy ý nghĩa, mà điển hình như trường hợp của Dương Mõ hôm nào..

Chúng tôi vào nhà hàng lúc vào khoảng 9:30 phút sáng, và khi kết thúc đứng trước sân chuẩn bị ra về, tôi xem đồng hồ đã hơn 2 giờ. Khi tính tiền, Sơn móc bóp ra và gọi quán tính tiền. Tám vội vàng đứng lên hô hào mọi người nên chịu chung, không nên để Sơn gánh hết. Chuyện này thì tôi nhất trí, và góp ngay cho Tám để nói đưa lại cho Sơn tính với quán. Rồi chúng tôi chụp mấy pô hình kỷ niệm. Có lẽ sự kiện lần này chính là chuyện chị N.K. Liên dắt anh chồng Úc đến họp lớp chơi. Mai Việt Hùng thấy vậy liền khen lấy khen để anh Úc này làm sao mà hay thế, vớ được cô vợ Việt! Về số bạn về được lần này tôi thấy có Sơn, Kim Yến, Hải, Tám, Hùng, Minh, chị Út, Kim Oanh (khi chụp hình này Oanh bận phải ra ngoài, có anh chồng thế chỗ), Ngũ Kim Liên và tôi (10 người).

Xong tiệc tôi phải về Cà Mau. Tôi đã có ý định tẻ sang Hậu Giang tìm hiểu xem giống cá thác lác cườm tôi đọc báo thấy nhiều nhưng chưa gặp, và nếu tiện sẽ mua về thả ở ao vườn.

Đường về Hậu Giang mới hai bên trồng nhiều hoa cúc vạn thọ, trông như con đường hoa. Trước đây tôi có xem một chương trình nông nghiệp nói về phòng bệnh tổng hợp cho mùa màng, trong đó có nói đến vai trò hoa trồng trên bờ ruộng cũng giúp 1 phần vào mục đích chung. Việc con đường mới này đầy hoa có phải vì nó nằm trong chương trình này (hình như là IPM?) hay không tôi không biết, nhưng tin là 80% tôi nghĩ đúng.

 

Nếu những cây hoa trang trí cho đường có vẻ đẹp hơn, thì tôi lại dị ứng với đầy bảng hiệu tuyên truyền của Hậu Giang. Đâu đâu hai bên đường cũng treo nhiều biển hình chữ nhật viết những câu tuyên truyền đủ thứ. Trước đây đi từ Cái Tắc vào Hậu Giang tôi thấy chuyện này, nay con lộ mới người ta lại cắm cây dựng các bảng kiểu này! Phải nói Hậu Giang là một tín đồ quá ư hình thức, thấy được qua các bảng biểu này. Hậu Giang vốn là tỉnh với đồng ruộng và vườn cây, ao cá, tức nông nghiệp là chủ yếu như bao nhiêu tỉnh khác của đồng bằng Cửu Long này, nó đã làm được gì đặc biệt hơn để thoát ra khỏi cảnh này? Hôm nào đó nghe đài nói là nông dân trồng mía chẳng được lãi là bao. Còn làm lúa thì vào nhà dân ai cũng than chẳng lãi được bao nhiêu, nhưng phải làm vì ngoài ruộng lúa ra biết làm gì khác? Thế nhưng Hậu Giang đổ rất nhiều tiền vào những công sở nguy nga, đường bệ! Và những bảng biểu tuyên truyền kia, bằng đồng tiền kham khổ của người dân vốn đã nghèo lại phải đóng đủ thứ thuế, phí...

Đi ngang khu hành chánh tỉnh mới, nhìn qua bên kia sông, tôi thấy nổi lên một công trình mới hoàn thành mà lần đi trước tôi chưa thấy. Hai thủy thủ tàu dầu đang chạy dưới kênh Xà No đứng mình trần, quần xà lỏn, giơ hai máy điện thoại cố bấm lầy tấm hình văn phòng Tỉnh ủy mới đó. Tôi cũng đậu xe lại, lục giỏ đồ lấy cái máy ảnh ra chụp tấm hình công trình đó. Chính giữa tòa nhà nguy nga, tượng búa liễm uy nghi cho thấy điều người ta muốn nói: cuộc cách mạng vô sản đang vững chắc như tượng đải uy nghi trong tòa nhà hiện đại này....

`

Về Cần Thơ đám Việt và họp lớp lần 2

Đám cưới Việt 12/7/2014

Con chị Thanh và anh Hai Quốc sắp cưới vợ, và chuyện này vợ tôi đã nói với tôi mấy tháng trước, và hỏi tôi có đi được không? Vì là con thứ hai (con gái lớn đã có chồng), nên vợ tôi nói cố gắng đi, vì là đứa cuối. Vả lại chủ Nhật trước ngày đám 1 tuần, (đúng ra trước 6 ngày), Việt lái xe chở anh Quốc về Cà Mau mời đám. Anh ghé nhà ba vợ tôi, cũng ngay đám giỗ bà Cố, cả nhà đang ngồi mâm. Sau khi anh vào chào người trong nhà và gửi thiệp xong, anh và Việt cùng ngồi dùng bữa với chúng tôi. Do còn bận nhiều nên sau mấy vòng uống anh cùng Việt ra về, còn tôi ngồi tới tàn bàn nhậu, nên hôm đó tôi uống chắc có cả chục ly rượu trắng. 

Đến ngày cưới, tôi đã xin nghỉ sáng thứ Bảy để đi về Cần Thơ dự đám. Tôi khởi hành lúc khoảng 8 giờ, đi bằng xe hai bánh như tôi vẫn hay đi sau này sau khi có Quốc lộ QL Phụng Hiệp, vốn rút ngắn đoạn đường về Cần Thơ khá nhiều. Vợ tôi thì đã đi từ hôm trước để tối đó dự nhóm họ. Vợ tôi cùng đi với Hằng (con bạn của Dượng Sáu là BS), vốn trước đây cùng vợ tôi ở tại nhà Dượng trong thời gian học tại Cần Thơ.

Tôi đến Cần Thơ đúng 11 giờ, là giờ dự đám theo thiệp mời. Tôi không vội lắm, ghé qua Vietcombank Cần Thơ rút ít tiền, rồi gọi điện cho vợ tôi. Vợ tôi nói đang ngồi bàn trong nhà hàng Hoa Sứ, sảnh Ba. Tôi nghe theo, chạy vào gưỉ xe rồi vào ngồi chung bàn với Đức (chồng Bích Sơn). Trong bàn có anh BS Sơn, một anh là Việt kiều, và mấy người khác, trong đó có con BS Minh (anh ta làm Hải quan Cần thơ). Chốc sau có thêm BS Hải ở Cờ Đỏ về. Anh Thuận chồng chị Thu cũng ngồi chung. Dạo này anh mập ra, tròn trịa, và tôi không thấy anh già gì thêm, ngoại trừ mái tóc đã bạc. Do mập, làn da vẫn căng bóng, không thấy dấu hiệu của tuổi gìa!

Đám xong chúng tôi ra khỏi bàn, vợ tôi cho hay sẽ cùng các bà Cà Mau về luôn (thay vì về Bình Minh với tôi). Riêng tôi thì về nhà Bình Minh.

Tôi về đến nhà thì con Duy là Pil đang ôm cái rổ rác thấy tôi, nó dáo dác quăng rổ xuống rồi la lớn, "Ông Năm Cà Mau về!" liếng thoắng như thuở nào. Nhà thật vắng vẻ, chỉ có lũ trẻ nhỏ chào tôi (con Nga, bé Nị, và Pil). Tôi không thấy Má tôi trong nhà, hỏi thì lũ trẻ nói chắc bà đang ở vườn. Không có ai cả, anh Ân thì đang đi Sài Gòn, Thanh không về, còn Thạnh thì đi đâu cả chiều hôm đó đến sáng hôm sau tôi vẫn không gặp. Tôi thay đồ uể oải nằm đưa võng một mình và chuyện trò với lũ trẻ.  

Gần đây tôi đang tìm giống hoa súng cọng to mà người ta hay gọi là súng Đà lạt và cây sen về trồng ở ao vườn. Hôm trước tôi đã mua một cây sen to ở một điểm bán hoa trên đường sang bệnh viện Cà Mau. Người ta đã bứng nó cho vào chậu nhựa khá to, với cái giá chỗ bán hoa kiểng "hét" với tôi là 160.000 đồng/ chậu sen đó. Tôi đã mua một chậu, nhưng thay vì trồng trong ao, tôi cho nó vào hồ nước trước nhà để xem thử nó có thích hợp với nước nôi ở vườn tôi không? Tôi vẫn cần thêm để trồng ở ao sau nhà, và tôi đã nghĩ cách làm sao tìm hạt sen để gieo trồng. Làm cách này chắc giá phải rẻ hơn rất nhiều! Tôi đã thử ghé chỗ bán đậu khô, hỏi thì người ta nói không chỗ nào có bán đâu, trừ tiệm thuốc Bắc! Tôi đành bỏ chuyện tìm mua ở chợ và định ngày nào ghé tiệm thuốc Bắc hỏi thử. Tôi nghĩ nếu có thì chắc giá cũng không thể rẻ, khi nó là 1 vị thuốc Bắc.

Tôi đã định sẽ thử hỏi xem ở Bình Minh có nơi nào bán hạt sen không? Riêng hoa súng Đà Lạt, tôi nhớ trước đây trong cái ao vườn anh Ân có cây bông súng này, vậy tôi sẽ thử xem lại xem nếu còn thì nhổ 1 bụi đem về Cà Mau trồng. Nhưng ngay trong chiều đó, khi đi xem lại cái ao đó thì không thấy nữa. Riêng hạt sen, tôi hỏi con Nga là Thịnh, nó nói người ta bán đầy ngoài chợ. Tôi hỏi ở đâu thì nó nói chỗ mấy bà bán búp sen họ cũng bán cả hạt khô.

Hoá ra thằng cháu nói đúng. Chiều đó tôi lấy xe chạy ra chợ, thấy có bà đứng tuổi bán búp sen ăn hạt tươi. Tôi ghé vào hỏi có hạt khô chưa rang không, bà ta nói có. Khi hỏi giá, bà nói 80.000 đ/ kg. Tôi mừng quá, nói bà để tôi nửa kg. Bà dùng điện thoại di động gọi về bảo người nhà đem ra. Trong khi chờ đợi, tôi hỏi han sen bà lấy từ đâu? Bán người ta ngoài chuyện ăn chơi, còn có tác dụng gì không? Bà chỉ từ mầm sen (mầm xanh trong hạt khô), búp sen đã lấy hạt, lá sen xắt mỏng vào bọc, sen đã rang và đập sẵn để dễ tách nhằm mục đích ăn chơi.

Trước đó tôi cũng đã có xem qua vài tài liệu nước ngoài hướng dẫn cách nhân giống sen từ hạt. Họ giải thích rất chi li, nhưng điểm quan trọng nhất để nó mọc chính là tác động của con người lên lớp vỏ bọc của hạt: bạn cần phải làm bong đi một phần nhỏ  lớp vỏ này, quá trình này gọi là scarify trong tiếng Anh. Hóa ra đây là một kỹ thuật chẳng lạ gì nếu có đọc qua cách gieo những hạt tương đối khỏ nảy mầm. Có thể dùng nhiều cách để làm vỡ đi một phần nhỏ vỏ hạt: người ta hướng dẫn dùng giấy nhám, thậm chí cây dũa để làm. Một tài liệu nọ tôi đọc thấy nói dùng cái bấm móng tay nếu như mình chỉ làm vài hạt, do vậy làm nhanh, lượng nhiều là ... Nói chung dù là dùng gì thì mục tiêu của nó là làm bể một phần lớp vỏ, để nước ngấm vào hạt dễ dàng để hạt đủ điều kiện nảy mầm.

Tưởng cái bí quyết nhỏ trong gieo trồng một số hạt cây khó lên này chỉ phổ biến ở những ai quan tâm đến ươm trồng cây nào ngờ bà bán hạt nói vanh vách với tôi là hạt sen này trồng được! Tôi hỏi trồng thế nào? Bà cho hay là hạt bể đem ngân nước sẽ nảy mầm. Hoá ra cái nghề bán hạt sen của bà chắc đã từng làm rơi những hạt sen (chưa rang) khô đã bấm bể để bán và vô tình rơi chỗ ẩm nước và nó lên mầm, cho nên bà nói hết sức tự tin cái chân lý mà tôi chưa bao giờ nghĩ đến cho đến khi đọc các tài liệu hướng dẫn nhân giống sen bằng hạt! Vì tự thuở nào đến giờ, người ta chỉ biết lấy ngó sen để nhân giống mà  thôi!

Còn một điều kỳ diệu thứ hai nữa tôi thấy khi đọc về cây sen: cái hạt với lớp vỏ bảo vệ chắc chắn của nó có thể giúp nó sống âm thầm hàng trăm năm, khi đủ điều kiện sẽ nảy mầm. Một tài liệu nói hạt được bảo quản sẽ nảy mầm tốt 150 năm sau khi thu hái, và tài liệu khác nói người ta thậm chí đã làm cho hạt 1000 năm tuổi nảy mầm!

(có nhiều câu chuyện hạt sen trên 1000 năm nảy mầm, và đây là một đoạn những cây sen được ươm từ hạt xưa hơn 2000 năm tại Nhật:

..This type of lotus flower is known as Kodai-hasu (ancient lotus 古代ハス) or Ohga-hasu (大賀ハス) after the name of a botanist who succeeded in propagating the plant from 2000-year-old lotus seed. In 1947 a Jōmon Period (BC 14,000 – BC 300) boatyard was found in the estuary marsh of the Hanami River in Tokyo Bay with a lotus seed inside one of the three boats found. Local people searched for more seeds and found three. After failing with two of the seeds, Dr Ichiro Ohga who specialized in lotuses managed to germinate the remaining seed and it flowered in 1952. Since that time the plant material has been propagated and spread round the world. A sample of the boat material was sent to Chicago University for carbon dating and it was confirmed that it was more than 2,000 years old (before the Yayoi era).

http://www.connect-shimane.com/kojindanis-ancient-swords-meet-ancient-lotus-flowers/

hoặc ở Trung Quốc người ta cũng ươm những cây sen từ những hạt hàng ngàn năm....

Dù sao đi nữa mục đích của tôi rất thực tế: 160.000 đồng cho chậu sen đem về trồng, và 40.000 đồng với hàng mấy trăm hạt có thể ươm lên rất nhiều cây sen đem trồng làm tôi chọn lựa ngay dùng hạt để nhân giống sen!

Họp lớp 13/7/2014

Còn nhớ tháng 3/2013, tức hơn một năm rồi, Khanh điện mời tôi đi đám gả con nó. Tôi đã tranh thủ đi một vòng Cà Mau, Kiên Giang, Hà Tiên rồi dùng đường xe dọc biên giới Việt Nam- Campuchia chạy sang Châu Đốc cuối cùng vòng về nhà Khanh. Tôi bị lạc đường khá xa nên đến muộn mấy giờ, cũng may là lớp tôi do lâu ngày họp mặt được nên kéo dài buổi tiệc để khi tôi đến không thấy mình quá lẻ loi. Lần đó tôi đếm được có đến 16 người trên tổng số 34 người (số này là số cho đến ngày tôi đi bộ đội, đầu năm thứ 3. Con số thực đến năm thứ 4 hình như rơi rụng nữa, nhưng chuyện này tôi không nắm). 

Nếu chuyện đi của tôi đã kỳ công (tôi đi bằng xe hai bánh), nhưng tập hợp được 16 người sau 33 năm càng không phải là chuyện dễ. Và người đứng ra triệu tập này tôi nghĩ có lẽ là Tám già, mặc dù không ai nói với tôi điều này. Chuyện lạ nữa là chuyện tôi gặp lại Dương Mõ, người bạn Khmer duy nhất trong lớp AV Khoá 2. Dương Mõ sau này về làm việc cho chính quyền của Campuchia, và Dương Mõ là cố vấn của đương kim Thủ tướng (tôi phải hiểu Thủ tướng chắc có rất nhiều cố vấn, như thời ông Kiệt của Việt nam mình?). Và một bạn lặn lội từ bên kia (dù không phải là xa xôi lắm), sang bên này dự đám cưới con của một bạn học quả là một sự đáng trân trọng! Buồn thay sau lần gặp này Dương Mõ lại về cõi vĩnh hằng sau một cơn bạo bệnh. Mới hay câu người xưa nói hữu duyên thiên lý năng tương ngộ thật chẳng sai cho trường hợp này. Có phải vì lớp chúng tôi có duyên nên còn kịp chung nhau ngày họp lóp đầu tiên với Dương Mõ? Mãi mãi sau này nếu có họp lóp nữa thì người xưa đâu tá!

Riêng tôi thì khác. Chỉ sau hai năm đầu học chung, năm 1978 cuộc chiến tranh biên giới với Campuchia rồi với TQ làm tôi bị động viên vào bộ đội tháng 10/1978. Trong lớp có 4 bạn: tôi, Hoàng, Khanh và Trí bị trúng tuyển lên đường nghĩa vụ. Khanh và Trí sau đó được ra quân (bằng cách nào đó tôi vẫn không hỏi hai bạn này), còn tôi và Hoàng lận đận trong quân ngũ đến ngày xuất ngũ. Giữa Hoàng và tôi thì Hoàng còn may mắn hơn vạn lần, nó được phục vụ tại Việt Nam, sau này còn làm việc và đi học thêm nước ngoài...

Như vậy thời gian học của tôi với các bạn lớp AV K2 chỉ có hơn 2 năm, và cũng vì thế thông tin của tôi đối với các bạn cũng ít hơn các bạn có may mắn học đủ cùng nhau 4 năm. Khi tôi xuất ngũ thì học lại 2 năm cuối, tôi cũng lại chỉ quen các bạn ở lớp mới (AVK6) chỉ có 2 năm cuối, và cũng vì thế mà tình cảm và sự hiểu biết của lớp bạn bè lớp sau cũng ít hơn.  

Thỉnh thoảng sau này có dịp tôi gặp lại Tám và một số bạn bè, thỉnh thoảng họ cũng gợi ý bác Tám làm cách nào đó họp được lớp một lần cho vui. Hô hào thì dễ mà để thành hiện thực thì là một kỳ công. Lần này gặp nhau đúng ý nghĩa của một cuộc họp lớp: chúng tôi cùng hẹn nhau về Cần Thơ không mục đích nào khác ngoài chuyện gặp lại nhau của những bạn đồng môn lớp AVK2 năm xưa. Tôi hỏi Tám có phải đây là lần thứ nhất lớp họp không? Tám nói chắc nịch: "không phải, lần thứ 2 chớ mày. Lần đầu là lần ở nhà Khanh rồi còn gì!"

Trong lúc chuyện trò ngoài những chuyện linh tinh đủ thứ, cả bọn nhất trí nhau chuyện họp lớp tiếp theo sau này sẽ theo nguyên tắc là chủ Nhật đầu tiên sau tuyển sinh Đại học. Chọn ngày như thế là để những thày còn bôn ba chuyện kiếm tiền để sống (nghề dạy phải tranh thủ các lớp luyện thi), sau đó thỉ giải lao cho lần họp mặt bạn bè là hợp lý nhất, nên hầu như tất cả đồng ý. Cũng nên nói thêm là toàn bộ nữ đã về hưu, nếu có còn đi dạy chỉ là dạy giờ, dạy hợp đồng.

Con Tám vừa sang Úc du học trước đó ít lâu, còn con Hùng thì học ở Canada. Nói chung cánh nữ thì đã tuổi hưu nên đa số đã nghỉ, duy còn vài người có chuyện hợp đồng làm thêm chơi cho vui như vợ Sơn. Cánh nam thì còn một vài năm nữa cũng về, riêng Minh Trung từ lâu đã là thày dạy giờ, chẳng biên chế đâu cả nên không màng chuyện hưu vượn gì cả. Trung xem ra có thể là ông thày thành công nhất, mà biểu hiện rõ ràng là 2 lần họp mặt rồi đều đi về bằng xe hơi riêng và tự lái. Trung xuề xòa nói vui, "tao ham chơi nên có tiền cứ mua xài cho nó sướng", khi nói về Hùng cũng định mua nhưng còn đắn đo. Lần này lại phải lo cho con đi Canada, chắc lại phải vài năm sau...

Phải nói tôi may mắn dự đủ cả 2 kỳ, và sẽ còn dự nữa nếu như sức khỏe và cơ hội còn. Nhưng biết đâu được, như Tám nói, "ở tuổi này gặp được nhau là quí rồi, sống chết biết đâu mà nói!" Câu nói chơi nhưng cũng đầy ý nghĩa, mà điển hình như trường hợp của Dương Mõ hôm nào..

Chúng tôi vào nhà hàng lúc vào khoảng 9:30 phút sáng, và khi kết thúc đứng trước sân chuẩn bị ra về, tôi xem đồng hồ đã hơn 2 giờ. Khi tính tiền, Sơn móc bóp ra và gọi quán tính tiền. Tám vội vàng đứng lên hô hào mọi người nên chịu chung, không nên để Sơn gánh hết. Chuyện này thì tôi nhất trí, và góp ngay cho Tám để nói đưa lại cho Sơn tính với quán. Rồi chúng tôi chụp mấy pô hình kỷ niệm. Có lẽ sự kiện lần này chính là chuyện chị Liên dắt anh chồng Úc đến họp lớp chơi. Mai Việt Hùng thấy vậy liền khen lấy khen để anh Úc này làm sao mà hay thế, vớ được cô vợ Việt! Về số bạn về được lần này tôi thấy có Sơn, Kim Yến, Hải, Tám, Hùng, Minh, chị Út, Kim Oanh (khi chụp hình này Oanh bận phải ra ngoài, có anh chồng thế chỗ), Ngũ Kim Liên và tôi (10 người).

Xong tiệc tôi phải về Cà Mau. Tôi đã có ý định tẻ sang Hậu Giang tìm hiểu xem giống cá thác lác cườm tôi đọc báo thấy nhiều nhưng chưa gặp, và nếu tiện sẽ mua về thả ở ao vườn.

Đường về Hậu Giang mới hai bên trồng nhiều hoa cúc vạn thọ, trông như con đường hoa. Trước đây tôi có xem một chương trình nông nghiệp nói về phòng bệnh tổng hợp cho mùa màng, trong đó có nói đến vai trò hoa trồng trên bờ ruộng cũng giúp 1 phần vào mục đích chung. Việc con đường mới này đầy hoa có phải vì nó nằm trong chương trình này (hình như là IPM?) hay không tôi không biết, nhưng tin là 80% tôi nghĩ đúng. 

Nếu những cây hoa trang trí cho đường có vẻ đẹp hơn, thì tôi lại dị ứng với đầy bảng hiệu tuyên truyền của Hậu Giang. Đâu đâu hai bên đường cũng treo nhiều biển hình chữ nhật viết những câu tuyên truyền đủ thứ. Trước đây đi từ Cái Tắc vào Hậu Giang tôi thấy chuyện này, nay con lộ mới người ta lại cắm cây dựng các bảng kiểu này! Phải nói Hậu Giang là một tín đồ quá ư hình thức, thấy được qua các bảng biểu này. Hậu Giang vốn là tỉnh với đồng ruộng và vườn cây, ao cá, tức nông nghiệp là chủ yếu như bao nhiêu tỉnh khác của đồng bằng Cửu Long này, nó đã làm được gì đặc biệt hơn để thoát ra khỏi cảnh này? Hôm nào đó nghe đài nói là nông dân trồng mía chẳng được lãi là bao. Còn làm lúa thì vào nhà dân ai cũng than chẳng lãi được bao nhiêu, nhưng phải làm vì ngoài ruộng lúa ra biết làm gì khác? Thế nhưng Hậu Giang đổ rất nhiều tiền vào những công sở nguy nga, đường bệ! Và những bảng biểu tuyên truyền kia, bằng đồng tiền kham khổ của người dân vốn đã nghèo lại phải đóng đủ thứ thuế, phí...

Đi ngang khu hành chánh tỉnh mới, nhìn qua bên kia sông, tôi thấy nổi lên một công trình mới hoàn thành mà lần đi trước tôi chưa thấy. Hai thủy thủ tàu dầu đang chạy dưới kênh Xà No đứng mình trần, quần xà lỏn, giơ hai máy điện thoại cố bấm lầy tấm hình văn phòng Tỉnh ủy mới đó. Tôi cũng đậu xe lại, lục giỏ đồ lấy cái máy ảnh ra chụp tấm hình công trình đó. Chính giữa tòa nhà nguy nga, tượng búa liễm uy nghi cho thấy điều người ta muốn nói: cuộc cách mạng vô sản đang vững chắc như tượng đải uy nghi trong tòa nhà hiện đại này....

`