Đi đám con anh Quốc- Họp lớp lần 2

Đám cưới Việt 12/7/2014

Con chị Thanh và anh Hai Quốc sắp cưới vợ, và chuyện này vợ tôi đã nói với tôi mấy tháng trước, và hỏi tôi có đi được không? Vì là con thứ hai (con gái lớn đã có chồng), nên vợ tôi nói cố gắng đi, vì là đứa cuối. Vả lại chủ Nhật trước ngày đám 1 tuần, (đúng ra trước 6 ngày), Việt lái xe chở anh Quốc về Cà Mau mời đám. Anh ghé nhà ba vợ tôi, cũng ngay đám giỗ bà Cố, cả nhà đang ngồi mâm. Sau khi anh vào chào người trong nhà và gửi thiệp xong, anh và Việt cùng ngồi dùng bữa với chúng tôi. Do còn bận nhiều nên sau mấy vòng uống anh cùng Việt ra về, còn tôi ngồi tới tàn bàn nhậu, nên hôm đó tôi uống chắc có cả chục ly rượu trắng. 

Đến ngày cưới, tôi đã xin nghỉ sáng thứ Bảy để đi về Cần Thơ dự đám. Tôi khởi hành lúc khoảng 8 giờ, đi bằng xe hai bánh như tôi vẫn hay đi sau này sau khi có Quốc lộ QL Phụng Hiệp, vốn rút ngắn đoạn đường về Cần Thơ khá nhiều. Vợ tôi thì đã đi từ hôm trước để tối đó dự nhóm họ. Vợ tôi cùng đi với Hằng (con bạn của Dượng Sáu là BS), vốn trước đây cùng vợ tôi ở tại nhà Dượng trong thời gian học tại Cần Thơ.

Tôi đến Cần Thơ đúng 11 giờ, là giờ dự đám theo thiệp mời. Tôi không vội lắm, ghé qua Vietcombank Cần Thơ rút ít tiền, rồi gọi điện cho vợ tôi. Vợ tôi nói đang ngồi bàn trong nhà hàng Hoa Sứ, sảnh Ba. Tôi nghe theo, chạy vào gưỉ xe rồi vào ngồi chung bàn với Đức (chồng Bích Sơn). Trong bàn có anh BS Sơn, một anh là Việt kiều, và mấy người khác, trong đó có con BS Minh (anh ta làm Hải quan Cần thơ). Chốc sau có thêm BS Hải ở Cờ Đỏ về. Anh Thuận chồng chị Thu cũng ngồi chung. Dạo này anh mập ra, tròn trịa, và tôi không thấy anh già gì thêm, ngoại trừ mái tóc đã bạc. Do mập, làn da vẫn căng bóng, không thấy dấu hiệu của tuổi gìa!

Đám xong chúng tôi ra khỏi bàn, vợ tôi cho hay sẽ cùng các bà Cà Mau về luôn (thay vì về Bình Minh với tôi). Riêng tôi thì về nhà Bình Minh.

Tôi về đến nhà thì con Duy là Pil đang ôm cái rổ rác thấy tôi, nó dáo dác quăng rổ xuống rồi la lớn, "Ông Năm Cà Mau về!" liếng thoắng như thuở nào. Nhà thật vắng vẻ, chỉ có lũ trẻ nhỏ chào tôi (con Nga, bé Nị, và Pil). Tôi không thấy Má tôi trong nhà, hỏi thì lũ trẻ nói chắc bà đang ở vườn. Không có ai cả, anh Ân thì đang đi Sài Gòn, Thanh không về, còn Thạnh thì đi đâu cả chiều hôm đó đến sáng hôm sau tôi vẫn không gặp. Tôi thay đồ uể oải nằm đưa võng một mình và chuyện trò với lũ trẻ.  

Gần đây tôi đang tìm giống hoa súng cọng to mà người ta hay gọi là súng Đà lạt và cây sen về trồng ở ao vườn. Hôm trước tôi đã mua một cây sen to ở một điểm bán hoa trên đường sang bệnh viện Cà Mau. Người ta đã bứng nó cho vào chậu nhựa khá to, với cái giá chỗ bán hoa kiểng "hét" với tôi là 160.000 đồng/ chậu sen đó. Tôi đã mua một chậu, nhưng thay vì trồng trong ao, tôi cho nó vào hồ nước trước nhà để xem thử nó có thích hợp với nước nôi ở vườn tôi không? Tôi vẫn cần thêm để trồng ở ao sau nhà, và tôi đã nghĩ cách làm sao tìm hạt sen để gieo trồng. Làm cách này chắc giá phải rẻ hơn rất nhiều! Tôi đã thử ghé chỗ bán đậu khô, hỏi thì người ta nói không chỗ nào có bán đâu, trừ tiệm thuốc Bắc! Tôi đành bỏ chuyện tìm mua ở chợ và định ngày nào ghé tiệm thuốc Bắc hỏi thử. Tôi nghĩ nếu có thì chắc giá cũng không thể rẻ, khi nó là 1 vị thuốc Bắc.

Tôi đã định sẽ thử hỏi xem ở Bình Minh có nơi nào bán hạt sen không? Riêng hoa súng Đà Lạt, tôi nhớ trước đây trong cái ao vườn anh Ân có cây bông súng này, vậy tôi sẽ thử xem lại xem nếu còn thì nhổ 1 bụi đem về Cà Mau trồng. Nhưng ngay trong chiều đó, khi đi xem lại cái ao đó thì không thấy nữa. Riêng hạt sen, tôi hỏi con Nga là Thịnh, nó nói người ta bán đầy ngoài chợ. Tôi hỏi ở đâu thì nó nói chỗ mấy bà bán búp sen họ cũng bán cả hạt khô.

Hoá ra thằng cháu nói đúng. Chiều đó tôi lấy xe chạy ra chợ, thấy có bà đứng tuổi bán búp sen ăn hạt tươi. Tôi ghé vào hỏi có hạt khô chưa rang không, bà ta nói có. Khi hỏi giá, bà nói 80.000 đ/ kg. Tôi mừng quá, nói bà để tôi nửa kg. Bà dùng điện thoại di động gọi về bảo người nhà đem ra. Trong khi chờ đợi, tôi hỏi han sen bà lấy từ đâu? Bán người ta ngoài chuyện ăn chơi, còn có tác dụng gì không? Bà chỉ từ mầm sen (mầm xanh trong hạt khô), búp sen đã lấy hạt, lá sen xắt mỏng vào bọc, sen đã rang và đập sẵn để dễ tách nhằm mục đích ăn chơi.

Trước đó tôi cũng đã có xem qua vài tài liệu nước ngoài hướng dẫn cách nhân giống sen từ hạt. Họ giải thích rất chi li, nhưng điểm quan trọng nhất để nó mọc chính là tác động của con người lên lớp vỏ bọc của hạt: bạn cần phải làm bong đi một phần nhỏ  lớp vỏ này, quá trình này gọi là scarify trong tiếng Anh. Hóa ra đây là một kỹ thuật chẳng lạ gì nếu có đọc qua cách gieo những hạt tương đối khỏ nảy mầm. Có thể dùng nhiều cách để làm vỡ đi một phần nhỏ vỏ hạt: người ta hướng dẫn dùng giấy nhám, thậm chí cây dũa để làm. Một tài liệu nọ tôi đọc thấy nói dùng cái bấm móng tay nếu như mình chỉ làm vài hạt, do vậy làm nhanh, lượng nhiều là ... Nói chung dù là dùng gì thì mục tiêu của nó là làm bể một phần lớp vỏ, để nước ngấm vào hạt dễ dàng để hạt đủ điều kiện nảy mầm.

Tưởng cái bí quyết nhỏ trong gieo trồng một số hạt cây khó lên này chỉ phổ biến ở những ai quan tâm đến ươm trồng cây nào ngờ bà bán hạt nói vanh vách với tôi là hạt sen này trồng được! Tôi hỏi trồng thế nào? Bà cho hay là hạt bể đem ngân nước sẽ nảy mầm. Hoá ra cái nghề bán hạt sen của bà chắc đã từng làm rơi những hạt sen (chưa rang) khô đã bấm bể để bán và vô tình rơi chỗ ẩm nước và nó lên mầm, cho nên bà nói hết sức tự tin cái chân lý mà tôi chưa bao giờ nghĩ đến cho đến khi đọc các tài liệu hướng dẫn nhân giống sen bằng hạt! Vì tự thuở nào đến giờ, người ta chỉ biết lấy ngó sen để nhân giống mà  thôi!

Còn một điều kỳ diệu thứ hai nữa tôi thấy khi đọc về cây sen: cái hạt với lớp vỏ bảo vệ chắc chắn của nó có thể giúp nó sống âm thầm hàng trăm năm, khi đủ điều kiện sẽ nảy mầm. Một tài liệu nói hạt được bảo quản sẽ nảy mầm tốt 150 năm sau khi thu hái, và tài liệu khác nói người ta thậm chí đã làm cho hạt 1000 năm tuổi nảy mầm!

(có nhiều câu chuyện hạt sen trên 1000 năm nảy mầm, và đây là một đoạn những cây sen được ươm từ hạt xưa hơn 2000 năm tại Nhật:

..This type of lotus flower is known as Kodai-hasu (ancient lotus 古代ハス) or Ohga-hasu (大賀ハス) after the name of a botanist who succeeded in propagating the plant from 2000-year-old lotus seed. In 1947 a Jōmon Period (BC 14,000 – BC 300) boatyard was found in the estuary marsh of the Hanami River in Tokyo Bay with a lotus seed inside one of the three boats found. Local people searched for more seeds and found three. After failing with two of the seeds, Dr Ichiro Ohga who specialized in lotuses managed to germinate the remaining seed and it flowered in 1952. Since that time the plant material has been propagated and spread round the world. A sample of the boat material was sent to Chicago University for carbon dating and it was confirmed that it was more than 2,000 years old (before the Yayoi era).

http://www.connect-shimane.com/kojindanis-ancient-swords-meet-ancient-lotus-flowers/

hoặc ở Trung Quốc người ta cũng ươm những cây sen từ những hạt hàng ngàn năm....

Dù sao đi nữa mục đích của tôi rất thực tế: 160.000 đồng cho chậu sen đem về trồng, và 40.000 đồng với hàng mấy trăm hạt có thể ươm lên rất nhiều cây sen đem trồng làm tôi chọn lựa ngay dùng hạt để nhân giống sen!

Họp lớp 13/7/2014

Còn nhớ tháng 3/2013, tức hơn một năm rồi, Khanh điện mời tôi đi đám gả con nó. Tôi đã tranh thủ đi một vòng Cà Mau, Kiên Giang, Hà Tiên rồi dùng đường xe dọc biên giới Việt Nam- Campuchia chạy sang Châu Đốc cuối cùng vòng về nhà Khanh. Tôi bị lạc đường khá xa nên đến muộn mấy giờ, cũng may là lớp tôi do lâu ngày họp mặt được nên kéo dài buổi tiệc để khi tôi đến không thấy mình quá lẻ loi. Lần đó tôi đếm được có đến 16 người trên tổng số 34 người (số này là số cho đến ngày tôi đi bộ đội, đầu năm thứ 3. Con số thực đến năm thứ 4 hình như rơi rụng nữa, nhưng chuyện này tôi không nắm). 

Nếu chuyện đi của tôi đã kỳ công (tôi đi bằng xe hai bánh), nhưng tập hợp được 16 người sau 33 năm càng không phải là chuyện dễ. Và người đứng ra triệu tập này tôi nghĩ có lẽ là Tám già, mặc dù không ai nói với tôi điều này. Chuyện lạ nữa là chuyện tôi gặp lại Dương Mõ, người bạn Khmer duy nhất trong lớp AV Khoá 2. Dương Mõ sau này về làm việc cho chính quyền của Campuchia, và Dương Mõ là cố vấn của đương kim Thủ tướng (tôi phải hiểu Thủ tướng chắc có rất nhiều cố vấn, như thời ông Kiệt của Việt nam mình?). Và một bạn lặn lội từ bên kia (dù không phải là xa xôi lắm), sang bên này dự đám cưới con của một bạn học quả là một sự đáng trân trọng! Buồn thay sau lần gặp này Dương Mõ lại về cõi vĩnh hằng sau một cơn bạo bệnh. Mới hay câu người xưa nói hữu duyên thiên lý năng tương ngộ thật chẳng sai cho trường hợp này. Có phải vì lớp chúng tôi có duyên nên còn kịp chung nhau ngày họp lóp đầu tiên với Dương Mõ? Mãi mãi sau này nếu có họp lóp nữa thì người xưa đâu tá!

Riêng tôi thì khác. Chỉ sau hai năm đầu học chung, năm 1978 cuộc chiến tranh biên giới với Campuchia rồi với TQ làm tôi bị động viên vào bộ đội tháng 10/1978. Trong lớp có 4 bạn: tôi, Hoàng, Khanh và Trí bị trúng tuyển lên đường nghĩa vụ. Khanh và Trí sau đó được ra quân (bằng cách nào đó tôi vẫn không hỏi hai bạn này), còn tôi và Hoàng lận đận trong quân ngũ đến ngày xuất ngũ. Giữa Hoàng và tôi thì Hoàng còn may mắn hơn vạn lần, nó được phục vụ tại Việt Nam, sau này còn làm việc và đi học thêm nước ngoài...

Như vậy thời gian học của tôi với các bạn lớp AV K2 chỉ có hơn 2 năm, và cũng vì thế thông tin của tôi đối với các bạn cũng ít hơn các bạn có may mắn học đủ cùng nhau 4 năm. Khi tôi xuất ngũ thì học lại 2 năm cuối, tôi cũng lại chỉ quen các bạn ở lớp mới (AVK6) chỉ có 2 năm cuối, và cũng vì thế mà tình cảm và sự hiểu biết của lớp bạn bè lớp sau cũng ít hơn.  

Thỉnh thoảng sau này có dịp tôi gặp lại Tám và một số bạn bè, thỉnh thoảng họ cũng gợi ý bác Tám làm cách nào đó họp được lớp một lần cho vui. Hô hào thì dễ mà để thành hiện thực thì là một kỳ công. Lần này gặp nhau đúng ý nghĩa của một cuộc họp lớp: chúng tôi cùng hẹn nhau về Cần Thơ không mục đích nào khác ngoài chuyện gặp lại nhau của những bạn đồng môn lớp AVK2 năm xưa. Tôi hỏi Tám có phải đây là lần thứ nhất lớp họp không? Tám nói chắc nịch: "không phải, lần thứ 2 chớ mày. Lần đầu là lần ở nhà Khanh rồi còn gì!"

Trong lúc chuyện trò ngoài những chuyện linh tinh đủ thứ, cả bọn nhất trí nhau chuyện họp lớp tiếp theo sau này sẽ theo nguyên tắc là chủ Nhật đầu tiên sau tuyển sinh Đại học. Chọn ngày như thế là để những thày còn bôn ba chuyện kiếm tiền để sống (nghề dạy phải tranh thủ các lớp luyện thi), sau đó thỉ giải lao cho lần họp mặt bạn bè là hợp lý nhất, nên hầu như tất cả đồng ý. Cũng nên nói thêm là toàn bộ nữ đã về hưu, nếu có còn đi dạy chỉ là dạy giờ, dạy hợp đồng.

Con Tám vừa sang Úc du học trước đó ít lâu, còn con Hùng thì học ở Canada. Nói chung cánh nữ thì đã tuổi hưu nên đa số đã nghỉ, duy còn vài người có chuyện hợp đồng làm thêm chơi cho vui như vợ Sơn. Cánh nam thì còn một vài năm nữa cũng về, riêng Minh Trung từ lâu đã là thày dạy giờ, chẳng biên chế đâu cả nên không màng chuyện hưu vượn gì cả. Trung xem ra có thể là ông thày thành công nhất, mà biểu hiện rõ ràng là 2 lần họp mặt rồi đều đi về bằng xe hơi riêng và tự lái. Trung xuề xòa nói vui, "tao ham chơi nên có tiền cứ mua xài cho nó sướng", khi nói về Hùng cũng định mua nhưng còn đắn đo. Lần này lại phải lo cho con đi Canada, chắc lại phải vài năm sau...

Phải nói tôi may mắn dự đủ cả 2 kỳ, và sẽ còn dự nữa nếu như sức khỏe và cơ hội còn. Nhưng biết đâu được, như Tám nói, "ở tuổi này gặp được nhau là quí rồi, sống chết biết đâu mà nói!" Câu nói chơi nhưng cũng đầy ý nghĩa, mà điển hình như trường hợp của Dương Mõ hôm nào..

Chúng tôi vào nhà hàng lúc vào khoảng 9:30 phút sáng, và khi kết thúc đứng trước sân chuẩn bị ra về, tôi xem đồng hồ đã hơn 2 giờ. Khi tính tiền, Sơn móc bóp ra và gọi quán tính tiền. Tám vội vàng đứng lên hô hào mọi người nên chịu chung, không nên để Sơn gánh hết. Chuyện này thì tôi nhất trí, và góp ngay cho Tám để nói đưa lại cho Sơn tính với quán. Rồi chúng tôi chụp mấy pô hình kỷ niệm. Có lẽ sự kiện lần này chính là chuyện chị N.K. Liên dắt anh chồng Úc đến họp lớp chơi. Mai Việt Hùng thấy vậy liền khen lấy khen để anh Úc này làm sao mà hay thế, vớ được cô vợ Việt! Về số bạn về được lần này tôi thấy có Sơn, Kim Yến, Hải, Tám, Hùng, Minh, chị Út, Kim Oanh (khi chụp hình này Oanh bận phải ra ngoài, có anh chồng thế chỗ), Ngũ Kim Liên và tôi (10 người).

Xong tiệc tôi phải về Cà Mau. Tôi đã có ý định tẻ sang Hậu Giang tìm hiểu xem giống cá thác lác cườm tôi đọc báo thấy nhiều nhưng chưa gặp, và nếu tiện sẽ mua về thả ở ao vườn.

Đường về Hậu Giang mới hai bên trồng nhiều hoa cúc vạn thọ, trông như con đường hoa. Trước đây tôi có xem một chương trình nông nghiệp nói về phòng bệnh tổng hợp cho mùa màng, trong đó có nói đến vai trò hoa trồng trên bờ ruộng cũng giúp 1 phần vào mục đích chung. Việc con đường mới này đầy hoa có phải vì nó nằm trong chương trình này (hình như là IPM?) hay không tôi không biết, nhưng tin là 80% tôi nghĩ đúng.

 

Nếu những cây hoa trang trí cho đường có vẻ đẹp hơn, thì tôi lại dị ứng với đầy bảng hiệu tuyên truyền của Hậu Giang. Đâu đâu hai bên đường cũng treo nhiều biển hình chữ nhật viết những câu tuyên truyền đủ thứ. Trước đây đi từ Cái Tắc vào Hậu Giang tôi thấy chuyện này, nay con lộ mới người ta lại cắm cây dựng các bảng kiểu này! Phải nói Hậu Giang là một tín đồ quá ư hình thức, thấy được qua các bảng biểu này. Hậu Giang vốn là tỉnh với đồng ruộng và vườn cây, ao cá, tức nông nghiệp là chủ yếu như bao nhiêu tỉnh khác của đồng bằng Cửu Long này, nó đã làm được gì đặc biệt hơn để thoát ra khỏi cảnh này? Hôm nào đó nghe đài nói là nông dân trồng mía chẳng được lãi là bao. Còn làm lúa thì vào nhà dân ai cũng than chẳng lãi được bao nhiêu, nhưng phải làm vì ngoài ruộng lúa ra biết làm gì khác? Thế nhưng Hậu Giang đổ rất nhiều tiền vào những công sở nguy nga, đường bệ! Và những bảng biểu tuyên truyền kia, bằng đồng tiền kham khổ của người dân vốn đã nghèo lại phải đóng đủ thứ thuế, phí...

Đi ngang khu hành chánh tỉnh mới, nhìn qua bên kia sông, tôi thấy nổi lên một công trình mới hoàn thành mà lần đi trước tôi chưa thấy. Hai thủy thủ tàu dầu đang chạy dưới kênh Xà No đứng mình trần, quần xà lỏn, giơ hai máy điện thoại cố bấm lầy tấm hình văn phòng Tỉnh ủy mới đó. Tôi cũng đậu xe lại, lục giỏ đồ lấy cái máy ảnh ra chụp tấm hình công trình đó. Chính giữa tòa nhà nguy nga, tượng búa liễm uy nghi cho thấy điều người ta muốn nói: cuộc cách mạng vô sản đang vững chắc như tượng đải uy nghi trong tòa nhà hiện đại này....

`

Về Cần Thơ đám Việt và họp lớp lần 2

Đám cưới Việt 12/7/2014

Con chị Thanh và anh Hai Quốc sắp cưới vợ, và chuyện này vợ tôi đã nói với tôi mấy tháng trước, và hỏi tôi có đi được không? Vì là con thứ hai (con gái lớn đã có chồng), nên vợ tôi nói cố gắng đi, vì là đứa cuối. Vả lại chủ Nhật trước ngày đám 1 tuần, (đúng ra trước 6 ngày), Việt lái xe chở anh Quốc về Cà Mau mời đám. Anh ghé nhà ba vợ tôi, cũng ngay đám giỗ bà Cố, cả nhà đang ngồi mâm. Sau khi anh vào chào người trong nhà và gửi thiệp xong, anh và Việt cùng ngồi dùng bữa với chúng tôi. Do còn bận nhiều nên sau mấy vòng uống anh cùng Việt ra về, còn tôi ngồi tới tàn bàn nhậu, nên hôm đó tôi uống chắc có cả chục ly rượu trắng. 

Đến ngày cưới, tôi đã xin nghỉ sáng thứ Bảy để đi về Cần Thơ dự đám. Tôi khởi hành lúc khoảng 8 giờ, đi bằng xe hai bánh như tôi vẫn hay đi sau này sau khi có Quốc lộ QL Phụng Hiệp, vốn rút ngắn đoạn đường về Cần Thơ khá nhiều. Vợ tôi thì đã đi từ hôm trước để tối đó dự nhóm họ. Vợ tôi cùng đi với Hằng (con bạn của Dượng Sáu là BS), vốn trước đây cùng vợ tôi ở tại nhà Dượng trong thời gian học tại Cần Thơ.

Tôi đến Cần Thơ đúng 11 giờ, là giờ dự đám theo thiệp mời. Tôi không vội lắm, ghé qua Vietcombank Cần Thơ rút ít tiền, rồi gọi điện cho vợ tôi. Vợ tôi nói đang ngồi bàn trong nhà hàng Hoa Sứ, sảnh Ba. Tôi nghe theo, chạy vào gưỉ xe rồi vào ngồi chung bàn với Đức (chồng Bích Sơn). Trong bàn có anh BS Sơn, một anh là Việt kiều, và mấy người khác, trong đó có con BS Minh (anh ta làm Hải quan Cần thơ). Chốc sau có thêm BS Hải ở Cờ Đỏ về. Anh Thuận chồng chị Thu cũng ngồi chung. Dạo này anh mập ra, tròn trịa, và tôi không thấy anh già gì thêm, ngoại trừ mái tóc đã bạc. Do mập, làn da vẫn căng bóng, không thấy dấu hiệu của tuổi gìa!

Đám xong chúng tôi ra khỏi bàn, vợ tôi cho hay sẽ cùng các bà Cà Mau về luôn (thay vì về Bình Minh với tôi). Riêng tôi thì về nhà Bình Minh.

Tôi về đến nhà thì con Duy là Pil đang ôm cái rổ rác thấy tôi, nó dáo dác quăng rổ xuống rồi la lớn, "Ông Năm Cà Mau về!" liếng thoắng như thuở nào. Nhà thật vắng vẻ, chỉ có lũ trẻ nhỏ chào tôi (con Nga, bé Nị, và Pil). Tôi không thấy Má tôi trong nhà, hỏi thì lũ trẻ nói chắc bà đang ở vườn. Không có ai cả, anh Ân thì đang đi Sài Gòn, Thanh không về, còn Thạnh thì đi đâu cả chiều hôm đó đến sáng hôm sau tôi vẫn không gặp. Tôi thay đồ uể oải nằm đưa võng một mình và chuyện trò với lũ trẻ.  

Gần đây tôi đang tìm giống hoa súng cọng to mà người ta hay gọi là súng Đà lạt và cây sen về trồng ở ao vườn. Hôm trước tôi đã mua một cây sen to ở một điểm bán hoa trên đường sang bệnh viện Cà Mau. Người ta đã bứng nó cho vào chậu nhựa khá to, với cái giá chỗ bán hoa kiểng "hét" với tôi là 160.000 đồng/ chậu sen đó. Tôi đã mua một chậu, nhưng thay vì trồng trong ao, tôi cho nó vào hồ nước trước nhà để xem thử nó có thích hợp với nước nôi ở vườn tôi không? Tôi vẫn cần thêm để trồng ở ao sau nhà, và tôi đã nghĩ cách làm sao tìm hạt sen để gieo trồng. Làm cách này chắc giá phải rẻ hơn rất nhiều! Tôi đã thử ghé chỗ bán đậu khô, hỏi thì người ta nói không chỗ nào có bán đâu, trừ tiệm thuốc Bắc! Tôi đành bỏ chuyện tìm mua ở chợ và định ngày nào ghé tiệm thuốc Bắc hỏi thử. Tôi nghĩ nếu có thì chắc giá cũng không thể rẻ, khi nó là 1 vị thuốc Bắc.

Tôi đã định sẽ thử hỏi xem ở Bình Minh có nơi nào bán hạt sen không? Riêng hoa súng Đà Lạt, tôi nhớ trước đây trong cái ao vườn anh Ân có cây bông súng này, vậy tôi sẽ thử xem lại xem nếu còn thì nhổ 1 bụi đem về Cà Mau trồng. Nhưng ngay trong chiều đó, khi đi xem lại cái ao đó thì không thấy nữa. Riêng hạt sen, tôi hỏi con Nga là Thịnh, nó nói người ta bán đầy ngoài chợ. Tôi hỏi ở đâu thì nó nói chỗ mấy bà bán búp sen họ cũng bán cả hạt khô.

Hoá ra thằng cháu nói đúng. Chiều đó tôi lấy xe chạy ra chợ, thấy có bà đứng tuổi bán búp sen ăn hạt tươi. Tôi ghé vào hỏi có hạt khô chưa rang không, bà ta nói có. Khi hỏi giá, bà nói 80.000 đ/ kg. Tôi mừng quá, nói bà để tôi nửa kg. Bà dùng điện thoại di động gọi về bảo người nhà đem ra. Trong khi chờ đợi, tôi hỏi han sen bà lấy từ đâu? Bán người ta ngoài chuyện ăn chơi, còn có tác dụng gì không? Bà chỉ từ mầm sen (mầm xanh trong hạt khô), búp sen đã lấy hạt, lá sen xắt mỏng vào bọc, sen đã rang và đập sẵn để dễ tách nhằm mục đích ăn chơi.

Trước đó tôi cũng đã có xem qua vài tài liệu nước ngoài hướng dẫn cách nhân giống sen từ hạt. Họ giải thích rất chi li, nhưng điểm quan trọng nhất để nó mọc chính là tác động của con người lên lớp vỏ bọc của hạt: bạn cần phải làm bong đi một phần nhỏ  lớp vỏ này, quá trình này gọi là scarify trong tiếng Anh. Hóa ra đây là một kỹ thuật chẳng lạ gì nếu có đọc qua cách gieo những hạt tương đối khỏ nảy mầm. Có thể dùng nhiều cách để làm vỡ đi một phần nhỏ vỏ hạt: người ta hướng dẫn dùng giấy nhám, thậm chí cây dũa để làm. Một tài liệu nọ tôi đọc thấy nói dùng cái bấm móng tay nếu như mình chỉ làm vài hạt, do vậy làm nhanh, lượng nhiều là ... Nói chung dù là dùng gì thì mục tiêu của nó là làm bể một phần lớp vỏ, để nước ngấm vào hạt dễ dàng để hạt đủ điều kiện nảy mầm.

Tưởng cái bí quyết nhỏ trong gieo trồng một số hạt cây khó lên này chỉ phổ biến ở những ai quan tâm đến ươm trồng cây nào ngờ bà bán hạt nói vanh vách với tôi là hạt sen này trồng được! Tôi hỏi trồng thế nào? Bà cho hay là hạt bể đem ngân nước sẽ nảy mầm. Hoá ra cái nghề bán hạt sen của bà chắc đã từng làm rơi những hạt sen (chưa rang) khô đã bấm bể để bán và vô tình rơi chỗ ẩm nước và nó lên mầm, cho nên bà nói hết sức tự tin cái chân lý mà tôi chưa bao giờ nghĩ đến cho đến khi đọc các tài liệu hướng dẫn nhân giống sen bằng hạt! Vì tự thuở nào đến giờ, người ta chỉ biết lấy ngó sen để nhân giống mà  thôi!

Còn một điều kỳ diệu thứ hai nữa tôi thấy khi đọc về cây sen: cái hạt với lớp vỏ bảo vệ chắc chắn của nó có thể giúp nó sống âm thầm hàng trăm năm, khi đủ điều kiện sẽ nảy mầm. Một tài liệu nói hạt được bảo quản sẽ nảy mầm tốt 150 năm sau khi thu hái, và tài liệu khác nói người ta thậm chí đã làm cho hạt 1000 năm tuổi nảy mầm!

(có nhiều câu chuyện hạt sen trên 1000 năm nảy mầm, và đây là một đoạn những cây sen được ươm từ hạt xưa hơn 2000 năm tại Nhật:

..This type of lotus flower is known as Kodai-hasu (ancient lotus 古代ハス) or Ohga-hasu (大賀ハス) after the name of a botanist who succeeded in propagating the plant from 2000-year-old lotus seed. In 1947 a Jōmon Period (BC 14,000 – BC 300) boatyard was found in the estuary marsh of the Hanami River in Tokyo Bay with a lotus seed inside one of the three boats found. Local people searched for more seeds and found three. After failing with two of the seeds, Dr Ichiro Ohga who specialized in lotuses managed to germinate the remaining seed and it flowered in 1952. Since that time the plant material has been propagated and spread round the world. A sample of the boat material was sent to Chicago University for carbon dating and it was confirmed that it was more than 2,000 years old (before the Yayoi era).

http://www.connect-shimane.com/kojindanis-ancient-swords-meet-ancient-lotus-flowers/

hoặc ở Trung Quốc người ta cũng ươm những cây sen từ những hạt hàng ngàn năm....

Dù sao đi nữa mục đích của tôi rất thực tế: 160.000 đồng cho chậu sen đem về trồng, và 40.000 đồng với hàng mấy trăm hạt có thể ươm lên rất nhiều cây sen đem trồng làm tôi chọn lựa ngay dùng hạt để nhân giống sen!

Họp lớp 13/7/2014

Còn nhớ tháng 3/2013, tức hơn một năm rồi, Khanh điện mời tôi đi đám gả con nó. Tôi đã tranh thủ đi một vòng Cà Mau, Kiên Giang, Hà Tiên rồi dùng đường xe dọc biên giới Việt Nam- Campuchia chạy sang Châu Đốc cuối cùng vòng về nhà Khanh. Tôi bị lạc đường khá xa nên đến muộn mấy giờ, cũng may là lớp tôi do lâu ngày họp mặt được nên kéo dài buổi tiệc để khi tôi đến không thấy mình quá lẻ loi. Lần đó tôi đếm được có đến 16 người trên tổng số 34 người (số này là số cho đến ngày tôi đi bộ đội, đầu năm thứ 3. Con số thực đến năm thứ 4 hình như rơi rụng nữa, nhưng chuyện này tôi không nắm). 

Nếu chuyện đi của tôi đã kỳ công (tôi đi bằng xe hai bánh), nhưng tập hợp được 16 người sau 33 năm càng không phải là chuyện dễ. Và người đứng ra triệu tập này tôi nghĩ có lẽ là Tám già, mặc dù không ai nói với tôi điều này. Chuyện lạ nữa là chuyện tôi gặp lại Dương Mõ, người bạn Khmer duy nhất trong lớp AV Khoá 2. Dương Mõ sau này về làm việc cho chính quyền của Campuchia, và Dương Mõ là cố vấn của đương kim Thủ tướng (tôi phải hiểu Thủ tướng chắc có rất nhiều cố vấn, như thời ông Kiệt của Việt nam mình?). Và một bạn lặn lội từ bên kia (dù không phải là xa xôi lắm), sang bên này dự đám cưới con của một bạn học quả là một sự đáng trân trọng! Buồn thay sau lần gặp này Dương Mõ lại về cõi vĩnh hằng sau một cơn bạo bệnh. Mới hay câu người xưa nói hữu duyên thiên lý năng tương ngộ thật chẳng sai cho trường hợp này. Có phải vì lớp chúng tôi có duyên nên còn kịp chung nhau ngày họp lóp đầu tiên với Dương Mõ? Mãi mãi sau này nếu có họp lóp nữa thì người xưa đâu tá!

Riêng tôi thì khác. Chỉ sau hai năm đầu học chung, năm 1978 cuộc chiến tranh biên giới với Campuchia rồi với TQ làm tôi bị động viên vào bộ đội tháng 10/1978. Trong lớp có 4 bạn: tôi, Hoàng, Khanh và Trí bị trúng tuyển lên đường nghĩa vụ. Khanh và Trí sau đó được ra quân (bằng cách nào đó tôi vẫn không hỏi hai bạn này), còn tôi và Hoàng lận đận trong quân ngũ đến ngày xuất ngũ. Giữa Hoàng và tôi thì Hoàng còn may mắn hơn vạn lần, nó được phục vụ tại Việt Nam, sau này còn làm việc và đi học thêm nước ngoài...

Như vậy thời gian học của tôi với các bạn lớp AV K2 chỉ có hơn 2 năm, và cũng vì thế thông tin của tôi đối với các bạn cũng ít hơn các bạn có may mắn học đủ cùng nhau 4 năm. Khi tôi xuất ngũ thì học lại 2 năm cuối, tôi cũng lại chỉ quen các bạn ở lớp mới (AVK6) chỉ có 2 năm cuối, và cũng vì thế mà tình cảm và sự hiểu biết của lớp bạn bè lớp sau cũng ít hơn.  

Thỉnh thoảng sau này có dịp tôi gặp lại Tám và một số bạn bè, thỉnh thoảng họ cũng gợi ý bác Tám làm cách nào đó họp được lớp một lần cho vui. Hô hào thì dễ mà để thành hiện thực thì là một kỳ công. Lần này gặp nhau đúng ý nghĩa của một cuộc họp lớp: chúng tôi cùng hẹn nhau về Cần Thơ không mục đích nào khác ngoài chuyện gặp lại nhau của những bạn đồng môn lớp AVK2 năm xưa. Tôi hỏi Tám có phải đây là lần thứ nhất lớp họp không? Tám nói chắc nịch: "không phải, lần thứ 2 chớ mày. Lần đầu là lần ở nhà Khanh rồi còn gì!"

Trong lúc chuyện trò ngoài những chuyện linh tinh đủ thứ, cả bọn nhất trí nhau chuyện họp lớp tiếp theo sau này sẽ theo nguyên tắc là chủ Nhật đầu tiên sau tuyển sinh Đại học. Chọn ngày như thế là để những thày còn bôn ba chuyện kiếm tiền để sống (nghề dạy phải tranh thủ các lớp luyện thi), sau đó thỉ giải lao cho lần họp mặt bạn bè là hợp lý nhất, nên hầu như tất cả đồng ý. Cũng nên nói thêm là toàn bộ nữ đã về hưu, nếu có còn đi dạy chỉ là dạy giờ, dạy hợp đồng.

Con Tám vừa sang Úc du học trước đó ít lâu, còn con Hùng thì học ở Canada. Nói chung cánh nữ thì đã tuổi hưu nên đa số đã nghỉ, duy còn vài người có chuyện hợp đồng làm thêm chơi cho vui như vợ Sơn. Cánh nam thì còn một vài năm nữa cũng về, riêng Minh Trung từ lâu đã là thày dạy giờ, chẳng biên chế đâu cả nên không màng chuyện hưu vượn gì cả. Trung xem ra có thể là ông thày thành công nhất, mà biểu hiện rõ ràng là 2 lần họp mặt rồi đều đi về bằng xe hơi riêng và tự lái. Trung xuề xòa nói vui, "tao ham chơi nên có tiền cứ mua xài cho nó sướng", khi nói về Hùng cũng định mua nhưng còn đắn đo. Lần này lại phải lo cho con đi Canada, chắc lại phải vài năm sau...

Phải nói tôi may mắn dự đủ cả 2 kỳ, và sẽ còn dự nữa nếu như sức khỏe và cơ hội còn. Nhưng biết đâu được, như Tám nói, "ở tuổi này gặp được nhau là quí rồi, sống chết biết đâu mà nói!" Câu nói chơi nhưng cũng đầy ý nghĩa, mà điển hình như trường hợp của Dương Mõ hôm nào..

Chúng tôi vào nhà hàng lúc vào khoảng 9:30 phút sáng, và khi kết thúc đứng trước sân chuẩn bị ra về, tôi xem đồng hồ đã hơn 2 giờ. Khi tính tiền, Sơn móc bóp ra và gọi quán tính tiền. Tám vội vàng đứng lên hô hào mọi người nên chịu chung, không nên để Sơn gánh hết. Chuyện này thì tôi nhất trí, và góp ngay cho Tám để nói đưa lại cho Sơn tính với quán. Rồi chúng tôi chụp mấy pô hình kỷ niệm. Có lẽ sự kiện lần này chính là chuyện chị Liên dắt anh chồng Úc đến họp lớp chơi. Mai Việt Hùng thấy vậy liền khen lấy khen để anh Úc này làm sao mà hay thế, vớ được cô vợ Việt! Về số bạn về được lần này tôi thấy có Sơn, Kim Yến, Hải, Tám, Hùng, Minh, chị Út, Kim Oanh (khi chụp hình này Oanh bận phải ra ngoài, có anh chồng thế chỗ), Ngũ Kim Liên và tôi (10 người).

Xong tiệc tôi phải về Cà Mau. Tôi đã có ý định tẻ sang Hậu Giang tìm hiểu xem giống cá thác lác cườm tôi đọc báo thấy nhiều nhưng chưa gặp, và nếu tiện sẽ mua về thả ở ao vườn.

Đường về Hậu Giang mới hai bên trồng nhiều hoa cúc vạn thọ, trông như con đường hoa. Trước đây tôi có xem một chương trình nông nghiệp nói về phòng bệnh tổng hợp cho mùa màng, trong đó có nói đến vai trò hoa trồng trên bờ ruộng cũng giúp 1 phần vào mục đích chung. Việc con đường mới này đầy hoa có phải vì nó nằm trong chương trình này (hình như là IPM?) hay không tôi không biết, nhưng tin là 80% tôi nghĩ đúng. 

Nếu những cây hoa trang trí cho đường có vẻ đẹp hơn, thì tôi lại dị ứng với đầy bảng hiệu tuyên truyền của Hậu Giang. Đâu đâu hai bên đường cũng treo nhiều biển hình chữ nhật viết những câu tuyên truyền đủ thứ. Trước đây đi từ Cái Tắc vào Hậu Giang tôi thấy chuyện này, nay con lộ mới người ta lại cắm cây dựng các bảng kiểu này! Phải nói Hậu Giang là một tín đồ quá ư hình thức, thấy được qua các bảng biểu này. Hậu Giang vốn là tỉnh với đồng ruộng và vườn cây, ao cá, tức nông nghiệp là chủ yếu như bao nhiêu tỉnh khác của đồng bằng Cửu Long này, nó đã làm được gì đặc biệt hơn để thoát ra khỏi cảnh này? Hôm nào đó nghe đài nói là nông dân trồng mía chẳng được lãi là bao. Còn làm lúa thì vào nhà dân ai cũng than chẳng lãi được bao nhiêu, nhưng phải làm vì ngoài ruộng lúa ra biết làm gì khác? Thế nhưng Hậu Giang đổ rất nhiều tiền vào những công sở nguy nga, đường bệ! Và những bảng biểu tuyên truyền kia, bằng đồng tiền kham khổ của người dân vốn đã nghèo lại phải đóng đủ thứ thuế, phí...

Đi ngang khu hành chánh tỉnh mới, nhìn qua bên kia sông, tôi thấy nổi lên một công trình mới hoàn thành mà lần đi trước tôi chưa thấy. Hai thủy thủ tàu dầu đang chạy dưới kênh Xà No đứng mình trần, quần xà lỏn, giơ hai máy điện thoại cố bấm lầy tấm hình văn phòng Tỉnh ủy mới đó. Tôi cũng đậu xe lại, lục giỏ đồ lấy cái máy ảnh ra chụp tấm hình công trình đó. Chính giữa tòa nhà nguy nga, tượng búa liễm uy nghi cho thấy điều người ta muốn nói: cuộc cách mạng vô sản đang vững chắc như tượng đải uy nghi trong tòa nhà hiện đại này....

`

Đi An Giang- lần họp lớp đầu tiên

Mấy bữa trước khi lên đường, tôi đã dành một chiều để chỉnh lại độ căng và tra dầu cho xích chiếc xe Exiter 135cc  côn tay 5 số mà gần đây tôi thường dùng để chạy các chuyến gọi theo dân mạng là "phượt". Có điều tôi thường chỉ đi "phượt" có một mình.

Ngày 16/3 buổi sáng tôi vẫn đi làm như thường lệ. Về ăn cơm một mình vì hôm đó là ngày vợ tôi trực ở bệnh viện. Khi ăn xong tôi tra lại các tuyến đường đi lần nữa, rồi lúc khoảng 1 giờ tôi đã sẵn sàng khởi hành. Thật tệ là sau khi đi chừng 5 phút, lúc khỏi khách sạn Best Cà Mau một đỗi, tôi thấy mình quên mang bóp theo. Vì dự định sẽ còn nghỉ đêm ở Hà Tiên, hoặc Châu Đốc nên cần có giấy chứng minh nhân dân bỏ theo, tôi đành quay lại. Khi trở ra, đồng hồ chỉ hơn 1:30 phút chiều, và đồng hồ cây số xe chỉ km thứ 13377, số liệu GPS như sau:

Camera Maker: Nokia

Camera Model: 5230

Image Date: 2013-03-16 13:28:12 (no TZ)

Focal Length: 0.0mm

Aperture: f/0.0

Exposure Time: 0.0000 s (1/Infinity)

ISO equiv: 60

White Balance: Auto

Flash Fired: No

Orientation: Normal

Color Space: sRGB

GPS Coordinate: 9° 11′ 33.54″ N, 105° 7′ 55.68″ E

GPS Altitude: 0m

Tôi đã đi theo đường đã định là Cà Mau- Vĩnh Thuận- Tắc Cậu. Tôi định khi ở Tắc Cậu hoặc lúc gần đến Hà Tiên sẽ điện cho Hải xem nó có lên Châu Đốc trước 1 ngày không, khi đó tôi sẽ quyết định tôi sẽ đi theo tuyến đường nào.

Đường đi Vĩnh Thuận như tôi vẫn thường nói mặc dù mang tên là "quốc lộ" kỳ thật nó còn có chất lượng đôi khi còn thua những con hương lộ tươm tất. Nó vừa gồ ghề, uốn lượn, vá chằng vá đụp và lại quá hẹp. Cái nguy hiểm nhất tôi thấy chính là những lề đường rách bươm, ổ hang giữa phần lộ và phần đất tiếp giáp sẵn sàng đẩy những xe hai bánh lọt xuống và ngã khi bị những chiếc xe khách hay tải to đùng đi ngang đẩy xe hai bánh không thương tiếc.

Mùa này ở đoạn khỏi Công Sự người dân trồng rất nhiều dưa hoàng kim, và một vài nơi cũng trồng dưa hấu. Người ta đang lúc thu hoạch, gom ra đường để lên xe chở đi, một số nông dân bày bán chúng ở hai bên đường cho khách vãng lai. Ngoài ra loại trái cây này, còn 1 thứ nữa dù số lượng ít hơn, đó là trái dưa gang. Nhìn thì màu đất ở đây tôi không thể cho là tốt như của loại đất đoạn Tiền Giang (vườn cây Cai Lậy, Cái Bè), hay đất rẫy Vĩnh Châu được. Tuy vậy số lượng trồng nhiều cho thấy nó cũng không phải thuộc loại tệ, vì những ruộng dưa còn chưa đến kỳ thu hoạch thấy vẫn xanh ngắt.

Tôi đến Tắc Cậu, lên phà sang sông. Trên sông nước mênh mông, nhìn về phía thượng lưu thấy hai trụ của cây cầu sang sông Cái Lớn đã đứng sừng sững rồi. Tôi thấy phía sông Cái Bé hình như cây cầu cũng đang thi công, nhưng cả hai cây cầu này theo kế hoạch khi nào hoàn thành thì tôi cũng chưa được biết.
Sau khi sang phà tôi thẳng hướng về phía Hà Tiên chạy theo tốc độ cho phép sau khi đã ra khỏi nội ô Kiên Giang. Mùa này nắng như đổ lửa nhưng khi trời dịu đi, và khi tôi có thể bỏ kiếng mát ra thì có vẻ như bầu trời nhiều hơi nước. Điều này hết sức rõ ràng khi tôi đến Kiên Lương, khi mặt trời chưa lặn thì nó đã khuất trong lớp mây mù phía thấp của chân trời. Tôi không ngắm được cảnh hoàng hôn cho đến phút cuối khi nó khuất xuống biển Tây được. (chắc bạn biết rằng từ Đất Mũi đến chỗ Hà Tiên giáp với Campuchia đây là những địa phương duy nhất của đất liền Việt Nam có thể ngắm hoàng hôn trên biển phía Tây?)

Sáu giờ ở Kiên Lương, tôi còn phải chạy một quãng nữa, đầu tiên là trong trời dần chiều, cảnh nhá nhem, rồi khi đến sát Hà Tiên trời đã trùm trong màn đêm. 6:45 phút đứng trên cầu Tô Châu, nhìn về phía phố bên sông Đông Hồ rực ánh sáng, còn khách sạn Pháo Đài bên kia cầu im lìm ngáy ngủ. Đồng hồ Km lúc này chỉ Km 13597. Tôi đã thực hiện chuyến đi dài 220 Km (nếu bạn cộng km trên bản đồ ở kế hoạch thì có số 107 Km (đoạn Cà Mau- Tắc Cậu) và 111 km (đoạn Tắc Cậu- Hà Tiên), thì tổng chiều dài là 218 Km, xem như là bằng nhau (chênh lệch do điểm khởi đầu, kết thúc đặt không chính xác).



Tôi chạy đi tìm chỗ nghĩ trước tiên, sau đó sẽ tìm cái gì ăn qua loa, rồi đi lang thang đêm Hà Tiên dạo cảnh.

Đi đến cuối đường Đông Hồ, có lẽ ngay căn phố cuối cùng (phía ngang đó dường như là cơ quan) là chỗ ở lý tưởng, theo thoáng nhận xét nhanh của tôi. Lý tưởng vì nó nhìn ra Đông Hồ, vì cuối phố khá xa nên khách có lẽ không đông, và có lẽ vì thế nó cũng phải tính tiền không chặt được. Nghĩ thế tôi ngưng xe phía trước, vào gặp cậu tiếp tân hỏi phòng ốc và giá cả. Đúng như đã nghĩ, phòng còn rất nhiều, chỗ để xe thoải mái, và giá tiền nghỉ một đêm là 250.000 đ. Tôi xác nhận lần cuối xem có phải là phòng máy lạnh, cậu ta bảo đương nhiên phải máy lạnh! Xem lại cái card thì ra đây là doanh nghiệp có tới 3 cơ sở, mà cơ sở của tôi đang nghỉ là cơ sở 3 có tên là Phòng Trọ Kim Ngân 3, số 2-3 đường Đông Hồ. Phone: 077-2851799 thuộc công ty có cái tên lạ hoắc là Hải Lộc. Chỉ cần biết Kim Ngân 3 là đủ, để đi không phải lạc nhà trọ là tốt rồi.


Chú ý: Dữ kiện EXIF của hình có GPS của nhà trọ

Sau khi tắm xong, tôi bỏ cái máy tablet vào yên xe (thủ thôi, e có ai vào lấy đồ đạt, cái giỏ tôi chỉ có bộ đồ và cái máy này, đồ có mất cũng chả sao, máy thì hơi tiếc) rồi chạy đi tìm chỗ ăn: quán 66 trên đường Đông Hồ, tức từ chỗ tôi trở ngược lại về phía cầu Tô Châu.

Hà Tiên về đêm đông du khách, họ đi bộ, đi xe kéo tới lui để xem cảnh đêm, để tìm quán ăn uống, hoặc về phía chợ để tìm mua đồ lưu niệm (tôi có nhìn sơ qua, nếu đặc sản thì là đồ lưu niệm đồi mồi, còn thì những thứ kia đâu đâu cũng có, chả cần mua làm gì. Tôi thì đi với tư cách khách nhàn du hơn là du lịch, nên càng không quan tâm mấy chuyện mua sắm). Ghé quá gọi tô phở hải sản (cái này xứ tôi chắc gọi là hủ tiếu hải sản thì đúng hơn, vì theo tôi phở chỉ có thể là phở bò, mặc dù sau này người ta bày ra cái gọi là phở gà mà tôi chưa bao giờ đánh giá cao. Có lẽ nên gọi nó là hủ tiếu thịt gà thì hơn?).

Trong quán phở (GPS)	Ngoài nhìn vào

Sau khi ăn xong, tôi lấy xe chạy lòng vòng lên cầu, đi qua phía phố bên kia cầu. Đây là khu mới phát triển sau này, ngay bây giờ cũng còn cảnh xây dựng, nhiều chỗ còn trống trơn cho vơ nền và đất đá ngổn ngang. Cảnh này giống như khu lấn biền phía ngoài cầu Cô Tô, cả hữu ngạn và tả ngạn (một bên đã xong phần san lấp, có đường và đã xẻ nền, nhưng nhà chỉ lác đác vài cái. Ở phía tả ngạn tôi thấy người ta vẫn đang thi công thổi đất lấn ra phía biển một khu rộng cũng không kém gì cái khu bỏ hoang đã xong hạ tầng rồi kia. Thật sự mà nói, trong thời gian 3 năm qua, khi tôi bỏ nhiều thời gian hơn đi lại nhiều nơi ở miền Tây này, thấy hầu như huyện, tỉnh nào cũng trong tình trạng như nhau. Người ta đã dồn quá nhiều tiền và vay hỏi để phát triển vô khối những công trình không phục vụ thực sự cho cuộc sống của người dân, tức thỏa mãn nhu cầu nhà ở, mà xây dựng những căn nhà vượt quá tầm với của đa số người dân, với hi vọng kiếm được món lời to trong thời gian ngắn. Cuộc khủng hoảng kinh tế, sự khó khăn tín dụng, và siết chặt tín dụng khiến hầu hết những người đầu cơ nhà đất gặp khó khăn, và những căn nhà ma chưa bán được đã rong rêu theo thời gian nhan nhãn khắp nơi.


Xem Lanbien bản đồ lớn hơn

Các khu lấn biển tại Hà Tiên: một bên tả ngạn, một bên hữu ngạn

Sau khi đi một vòng khu mới tôi quay về ghé quá hải sản cũng gần nơi trọ, gọi đĩa ốc và nghêu ngặm chơi với ba lon bia 33. Tôi ngắm đêm Hà Tiên, với du khách tới lui rất nhiều, và ngắm những người cũng vào quán ăn và nói chuyện ồn ào. Một ông Tây già với bà vợ có lẽ người Việt cùng người hướng dẫn viên du lịch ngồi sát bàn tôi, bà vợ có lẽ lâu rồi không ăn cái món hải sản cua, sò, nghêu .. đã gọi nhiệt tình nhiều thứ cùng thưởng thức. Một bàn khác bốn phụ nữ ăn mặc cho thấy họ là du khách, cũng ngồi dùng nghêu sò nhưng không nhậu, uống bia. Tôi dùng con ốc nhảy lần thứ hai sau gần cả chục năm! Lần trước cũng tại đây, chúng tôi cùng xuống một quán trên Đông Hồ (giống như quán cà phê hiện còn) nhưng có lẽ nó nằm rất gần cầu Cô Tô chứ không xa về phía nhà trọ tôi đang ở. Ông lão bán giới thiệu cho chúng tôi cách ăn: nắm cái gai nhọn xoay đúng chiều để lấy thịt ra. Tôi thấy nó chắc, ngọt, đúng là chất lượng không tệ. Lần này dùng lại cũng thế, như tôi hơi sợ, vì thấy thịt nó có lẫn cát! Có lẽ do nơi thu hoạch? Hay khâu xử lý (chẳng hạn như ngâm để nó nhả cát ra?).

Sau khi tính tiền tôi đi về phía nhà nghỉ của mình, và trên đường ghé qua một quán cà phê trên một căn nhà nổi trên Đông Hồ. Chắc nếu vào ngày có trăng, ngồi trên quán cà phê này uống để ngắm Đông Hồ sẽ là cảnh tuyệt vời: trời, trăng, núi, thuyền chài. Bạn còn thiếu gì nữa cho một tứ thơ trên đất thơ thuộc loại xưa nhất miền Nam này (Tao đàn Chiêu Anh Các của họ Mạc lập hồi đầu thế kỷ 18). Đất Hà Tiên là đất của thi thơ, võ công, và của kinh doanh mua bán, từ là thương cảng sầm uất mà một người Tây phương có dịp ghé đã xem nó là một điểm cần học tạp theo! Nhưng nếu bạn có ý thơ, hãy cẩn thận, và hãy làm cho xứng đáng với những tiền nhân từng ngắm Đông Hồ và làm thơ cách nay hơn ba trăm năm trên đất này đấy!

Đĩa nghêu và ốc	Nhìn Hà Tiên từ quán cà phê

Sau khi uống cà phê xong tôi về nhà trọ nghỉ qua đêm không muộn mà cũng không sớm, để hôm sau còn thực hiện chuyến đi mà vì nó tối ngay tôi ngủ tại Hà Tiên vừa quen vừa lạ này.

17/3/2013
Bốn giờ 15 phút đồng hồ báo thức.

Máy lạnh đặt độ hơi thấp nên tôi thấy lạnh ngắt, liền tung mền ra tôi chỉnh lại cao hơn vài độ để đỡ phải cóng. Tôi mở cái tablet đọc tin, sau khi hôm qua đã cẩn thận hỏi mật khẩu wireless tại nhà trọ là gì (kimngan3), giống hệ tên của nhà trọ (Kim Ngân 3).

Đến 6 kém 15 tôi đã tắm rửa sẵn sàng cho ngày mới. Tôi cầm cái tablet đi xuống gửi chìa khóa phòng cho quầy rồi thả bộ dọc bờ Đông Hồ của Hà Tiên về phía cầu Cô Tô. Ngôi chùa trên lưng chừng núi bên kia sông còn mờ trong sáng sớm. Tôi vừa đi, vừa chụp hình chỗ nào thấy ưng ý. Một chút sau mặt trời lên như cục lửa đỏ trên Đông Hồ, chếch về phía thượng nguồn sông. Tôi đi một đỗi tìm chỗ để chụp hình mặt trời mọc, và vài cảnh trên bờ hồ. Thấy một cây gì ra hoa đầy cây, màu hoa vàng rực rỡ tôi tò mò đến sát bên quan sát cho rõ. Tôi chưa hề gặp cây này! Nó lạ vô cùng. Tôi có ý tìm xem có trái khô nào không, và trong tầm tay có thể hái không để đem về trồng, nhưng rất tiếc không có. Chỉ thấy vài trái xanh nên tôi có chụp hình làm tư liệu đi với hình cái cây này.

Chùa bên kia sông	Bình minh trên Đông Hồ	Cây hoa gì?	Phố vắng Hà Tiên

Sau khi lang thang con phố chính, tôi rẻ con đường đi về phía đi xa khỏi Đông Hồ, rồi quẹo ngang, quẹo dọc mấy lần. Khi tôi đi càng xa mấy con đường chính là Đông Hồ và các đường sát nó, phố càng trở nên lặng lẽ, im lìm! Hà Tiên chỉ là phố du lịch, nó không thể là thành phố sản xuất, thương mại, cảng, đánh cá..., do đó đi càng xa khỏi trung tâm là con đường Đông Hồ và vài đường gần đó thì Hà Tiên chỉ là vùng đất còn chưa phát triển. Điều này tôi thấy ngay khi bước hơi xa khỏi khu trung tâm Hà Tiên.

Sau một hồi lội quanh chừng 2 tiếng, tôi thấy người nhôm nhốp mồ hôi, nên quay về khách sạn, trả phòng, lấy xe tìm chỗ ăn sáng rồi lên đường đi Châu Đốc. Khi tôi đề pa ở dưới dốc cầu Cô Tô, đồng hồ xe chỉ cây số Km 13610 và giờ thì chỉ 8 AM. Đoạn đường tiếp theo theo kế hoạch thấy dài 113.5 km, chắc khoảng 10 giờ tôi đã có mặt tại đám cưới.

Có hai lý do làm cho tuyến này tôi không thể điều khiển như ý được.

Trước hết, khi đến Tịnh Biên dòng xe của du khách trở nên dày đặc, mà đường thì hẹp, có lúc phải chạy nhích từng đoạn. Một khoảng khác trên đoạn đường này người ta lại đại tu đường, đá đổ ngổn ngang chỉ mới cào bằng sơ sơ, xe hơi phải nhích lên từng chút. Rồi khi vào đoạn đường rộng, tốt gần Châu Đốc, thì mật độ xe hai bánh nhiều và tốc độ nội ô. Mấy lần tôi nghe điện thoại của các bạn gọi, rõ ràng tôi đã khá trễ. Cho nên sau khi qua khỏi Châu Đốc và xuôi hướng theo đường về An Giang, khi nào tranh thủ được tôi chạy nhanh cho đến khi qua Châu Phú, tôi nghĩ một chút xíu sẽ qua Cái Dầu. Thế mà chạy mãi, không thấy Cái Dầu đâu cả, tôi đành mở bản đồ xem: tôi đã quá hơn 10 km. Tôi đã sai lầm chỗ đọc chữ Châu Phú mà không nghĩ rằng Cái Dầu nằm ở đó!

Đành quay lại và biết chắc là bề gì cũng đã trễ rồi. Tôi chạy chừng 10 phút sau đến chỗ Cái Dầu mới hỏi tụi Sơn vào thế nào? Nó bảo hỏi đường lại sân tennis. Tôi tìm hỏi sân tennis, người ta chỉ quẹo cụm dân cư Sao Mai, tôi phải chạy đảo quanh mấy đợt mới tìm ra và đi vào khu này.

Tôi nhìn quanh thấy phần lớn khu này nằm chung tình trạng các khu dân cư như dôi đã nói, đường sá ngang dọc mà nhà chẳng bao nhiêu. Một phía của khu này đã có nhà, và tôi nhìn thấy một đám cưới ở cuối con đường tôi đang chạy, nghĩ rằng chắc đúng là nhà Khanh đây rồi. Và đúng thế, khi tôi đến gần cái bàn đông nhất và ngoài cùng là các bạn của lớp AKV2, tôi chạy thẳng lại chào các bạn, rồi mới quay ra gửi xe.

Ngồi xong tôi điểm sơ qua: Trên bàn có Tám, Trí, chị Út, Ngũ Kim Liên, Kim Yến, Sơn, Thu Hương, Mai Việt Hùng, chị Khả, chị Mai (ĐHCT), chị Oanh, Dương Mõ, Minh Trung, chị Xuân, Hải, tôi và Khanh (nó đang chạy bàn, không có trong hình). Tôi cẩn thận đếm lại: đúng 17 người, 1/2 của lớp cách nay 35 năm (tháng tôi đi nghĩa vụ QS là tháng 10/1978). Hai người tôi quên: Dương Mõ và chị Oanh, chỉ sau lời nhắc mới sực nhớ lại. Hai bạn này và một số bạn khác đúng 35 năm rồi tôi không gặp lại (những người kia là chị Xuân, Trí, Việt Hùng (dù có liên lạc điện thoại), Minh Trung, chị (Ngũ Kim) Liên. 35 năm đã biến những thanh niên xưa kia mới lớn hồn nhiên tinh nghịch nay đều mang hai thứ tóc và đã dựng vợ gã chồng cho con! Thời gian thật qua mau quá.

Bản đồ đoạn bị lạc của tôi: S(tart) bắt đầu tính khi đến gần Cái Dầu.

1,2,3,4,R các nút trên đường đi lệch về An Giang trước khi phát hiện,

5,6,7 và E là đoạn quay lại, lại cũng quá về Châu Đốc! E là ngã tư trước

khi đến nhà Khanh cách đó vài chục mét! Tôi chưa ghi lại các điểm dừng 

hỏi thăm (3 - 4 lần).

 

Tôi cất xe xong lại bàn tìm ghế ngồi và chào các bạn còn lại mà khi nãy tôi chưa kịp chào. Minh Trung hỏi tôi còn nhớ nó không? Tôi gọi ngay tên không vấp váp, quả Minh Trung tuy đầu tóc bạc trắng nhưng gương mặt không thay đổi gì. Mai Việt Hùng cũng vậy. Một người khác là lạ nhắc tôi, hỏi có còn nhớ anh ta không?

Tôi hơi do dự, quả là chịu thua (vả lại người lạ ngồi chung bàn thì làm sao biết?). Dương Mõ nhắc tôi, "Mình là Mõ nè!" Chao ôi, với Dương Mõ thì đúng là 35 năm rồi mới gặp lại, hỏi sao tôi không quên? Hồi xưa mấy lần tôi cùng Dương Mõ lại chùa Khmer ở đường Hòa Bình chơi, thậm chí Dương Mõ còn bày cho chúng tôi nhảy điệu nhảy dân tộc. Ngày đó Dương Mõ ốm, mặt cũng thon, ngày nay đứng tuổi, thân hình có chễm chệ ra, và gương mặt già dặn đi, nhất là không còn vẻ mặt thon thon như xưa, bảo sao tôi không quên?

Rồi đến Kim Oanh, tôi thấy một chị có gương mặt tròn trịa hơn cô gái dong dỏng, gầy, đeo kính cận dày cộp và vô cùng lí lắt. Tôi hỏi Tám, "Kim Oanh đâu?" Nó cười hô hố xoay qua Kim Oanh, "Oanh, coi nó hỏi kìa?", khi đó tôi mới thấy mình quả đã quên đứt đi. 35 năm mới gặp lại, tôi tự an ủi mình. Dù sao, tôi vẫn còn nhớ chị Xuân (cũng ngần ấy năm) và chị Liên (mà Khanh lúc vui miệng nói, "Sao Bà Ngoại sống hoài không chết đi vậy? Mấy chục năm rồi cũng còn Ngoại!". Tôi thấy Khanh tính tình không khác gì mấy, trong khi nhiều người chúng tôi, vốn có phần nào đó thuộc tạng ít nói hơn, nay cũng trầm ngâm, do dự đắn đo khi mở miệng. Bạn xem Khanh nói nhiều chuyện thuộc loại hơi tế nhị, mà miệng vẫn oang oang như ngày nào còn bé, dù trong bàn biết bao phụ nữ, thậm chí có người mà Khanh chỉ mới biết qua, như trường hợp bạn gái của Trí!

Tôi lại muộn hẳn nhiên rồi, nhưng cũng không cảm thấy đói. Sau vài li rượu và bia, chúng tôi gom ra chụp pô hình lưu niệm lớp. Sau đó cả bọn đề nghị dọn vào bàn khác, dưới tán cây xoài to tướng trước cổng nhà Khanh. Chỉ chuyện trò là chủ yếu, vì thỉnh thoảng mới uống 1 ly rượu nữa. Dương Mõ có kế hoạch về, nên nói cho Khanh hay dự định của nó. Cả bọn nhìn đồng hồ thấy cũng đã khá dài cho bàn tiệc, nên Sơn gợi ý là sẽ chia tay lúc 2:30'. Tôi thấy đường mình đi cũng còn dài, nên dĩ nhiên cũng đồng ý theo.

Cả bạn bè đúng như giờ đã bàn, chia tay lúc 2:30', rời nhà Khanh số 141 đường Trần Hưng Đạo, Khu dân cư Sao Mai, Cái Dầu. Sơn và Trung, Oanh đi chung xe (xe của Trung, tự nó lái), trong khi Tám, Khả, Mai chị Út một xe. Trí và bạn gái của nó cùng 2 người nhà cũng đi một xe riêng. Riêng tôi lại tiếp tục "phượt" về Cà Mau trong khi trong mình hơi chếnh choáng.

Đường về của tôi không còn vấn đề gì nữa về đường xá. Tôi chạy tiếp xuôi theo đường về An Giang, đến Lộ Tẻ thì rẻ qua đường về Kiên Giang. Tôi đến Tắc Cậu khi trời nhập nhòa khoảng 6PM. Đoạn còn lại ban ngày thường ngốn tôi gần 3 tiếng để chạy, nhưng vì là đêm tôi tôi đi đến 3 tiếng 30'. Có một khoảng tôi chợt thấy mình không khỏe, có lẽ do tác dụng của rượu và gió mái đường xa. Có vài đoạn trời lại mưa lâm râm, và khi đến cầu Vĩnh Thuận tôi muốn dừng lại dăm phút. Tôi lấy dầu xoa trán, cổ, kéo kín thêm cái áo gió, cái cảm giác không khỏe vẫn còn, tuy vậy tôi đã chạy nốt phần còn lại, và khi dẫn xe vào nhà có lẽ vào khoảng 9:30 phút.

Chụp hình chung, vẫn còn thiếu vài bạn

Tính ra chiều dài của hai ngày đi "phượt" của tôi là km khi về đến nhà 13985, vậy 13985-13377=608 Km. Trong tổng chiều dài này có khoảng chạy nhầm đường lúc chạy quá Cái Dầu (14.5 km x 2=29 km), và vài đoạn không đáng kể (đi chơi tối 16/3/2013 tại Hà Tiên).

Cuối cùng cũng nói mấy tấm hình của chuyến đi này tôi đã đưa lên site của tôi ngay đêm trở về từ đám cưới là tối 17/3 ở site của tôi. Đây là hai hình được chọn lại để có đầy đủ anh em:

Khanh, Trung và Thu Hương

Các bạn nữ AVK2 và thày Lý Chánh Đức

Tính tôi không được cẩn thận, và điều này đôi khi đem lại nhiều phiền toái vô cùng. Ví dụ như trong những ngày huấn luyện ở Đồng Tâm, cả bọn tôi có chụp một số hình lưu niệm. Tôi cất vào ba lô mang nó đến Sre-Ampil. Không hiểu sao lúc đó mưa suốt hàng tháng trời, quần áo, ba lô có lúc bị dột ướt mem (tôi ở một trại nhỏ độc lập chỉ có hai ba người, đôi khi mưa ập đến mà không có mặt ai, không cất kịp đồ vào chỗ khô hơn). Những tấm hình tôi cất kỹ bong tróc và hư hết không bao lâu sau đó.

Dẫu sao còn một cuốn sổ tay tôi cất kỹ, cuốn này ghi chép lại các việc xảy ra theo cuộc đời lính của tôi. Nó may mắn hơn vì dầu có ướt cũng phơi khô lại được, nên cùng tôi đến ngày tôi trở về, và theo tôi khi tôi về Cà Mau. Nhưng vận rủi lại xảy ra: khi làm cầu Huỳnh Thúc Kháng, là cầu sang BV Cà Mau mới, lúc dời nhà về nhà mới, tôi vẫn còn để nhiều sách vở, tài liệu tạm thời ở nhà cũ. Kẻ trộm biết nhà không người nên chúng cạy cửa vào gom sạch giấy tờ, sách báo, trong đó có cuốn sổ tay mà sau này khi biết mất, tôi bần thần hàng tháng trời! Bốn năm quân ngũ, nó theo tôi suốt, những vui buồn hay sự kiện gì đó tôi đều có ghi vào đây, giờ không sao tìm lại hoặc nhớ lại được!

Tấm hình ngày đi nghĩa vụ của tôi lớp chụp, và Tám giữ, cho lại tôi bản chụp lại nên may mà có được. Chị Khả trong một lần post ở trang facebook của chị, có gửi cho tôi link tấm ảnh chụp thày Lý Chánh Đức cùng các nữ sinh viên lớp AVK2. Hình này tuy không đủ hoàn hoàn nhưng cũng gần đủ, có lẽ chụp sau khi tôi đã nhập ngũ, và trong thời gian lớp sắp ra trường. Tôi cho là vào khoảng 1979 hay 1980... Hình như dưới đây.

Thày Lý Chánh Đức và nữ sinh viên AVK2

Tháng 10 năm 1978

Sau đợt nghỉ hè lớp chúng tôi tập trung chuẩn bị cho năm học mới. Tranh thủ dịp nghỉ tôi cạo và sơn lại chiếc xe "đòn dông", tức kiểu xe đạp nam để sơn lại màu cam sáng. Ngày đầu gặp tôi, thằng Sơn ở cùng nhà trọ cười khằng khặc nói , "Thằng Đệ tao thấy mày chắc trúng tuyển nghĩa vụ quá!"

Cuối năm 1978 người ta nói đất nước Việt Nam đang bị ba thảm họa: trước nhất là thiên tai (một nạn dịch rầy nâu tàn phá kho lúa miền Nam tồi tệ đang xảy ra, và tôi đã tham gia đợt "diệt rầy" trước khi nghỉ hè!); địch họa (bang giao với TQ đang tồi tệ nhất, chiến tranh biên giới sắp xảy ra, và nhiều lần Pol Pot đã tấn công vào lãnh thổ VN ở Hà Tiên, Châu Đốc). Đối với người miền Nam, còn một nạn nữa mà mọi ngừơi cố không muốn nói đến, nạn đói và thiếu thốn đủ mọi thứ cần cho sinh hoạt thường ngày sau ba năm giải phóng, điển hình nhất là dân chúng tại Bến Tre, ngày đêm chèo xuồng bỏ xứ tìm cơm gạo ở các tỉnh khác. Trong bối cảnh này, trường đã phát động đăng ký nghĩa vụ QS trước khi về nghỉ hè, và khi tập trung cho năm học mới, sẽ có kết quả.

Hình lớp AVK2 chụp tháng 10/1978 với 4 bạn đi nghĩa vụ.
Hai người lớn tuổi đứng sau Khanh và Trí là
ba má của Trí

Ấy vậy mà Sơn nói đúng. Một ngày cuối tháng ở Hội trường Rùa người ta tập trung sinh viên để đọc kết quả trúng tuyền nghĩa vụ quân sự đợt đầu tiên của trường, và tôi có tên trong danh sách trên một trăm người (hình như là 126 người được đọc tên cho đợt này thì phải)!

Tôi không kịp thu dọn đồ thì đã đến ngày tập trung tại trường Nam tiểu học chuẩn bị lên xe về Đồng Tâm...

Trong thời gian ở đây, Thành (bạn học) có vào thăm tôi, và cả lớp có đến thăm 4 người của lớp AVK2 trúng tuyển. Tấm hình trên đây ghi lại giây phút nhiều cảm xúc đó....